Geloof en bijgeloof in de koers

Tot eind september loopt de expo 'Iedereen Flandrien' in de pandgangen van het diocesaan centrum Groenhove, Bosdreef 5 te Torhout. Naar aanleiding van de honderdste verjaardag van de Ronde van Vlaanderen zette Westtoer dit project op in samenwerking met Toerisme Vlaanderen, WIEMU (Wielermuseum Roeselare) en diverse gemeenten in de Leiestreek en het Brugse Ommeland. Groenhove is gastheer voor een ontspannende tentoonstelling over onder meer bijgeloof in de wielersport.

Geloof en bijgeloof gaan vaak hand in hand. ledereen gelooft in iets: we geloven allemaal in de zaken die we doen, we geloven in onze idealen. Pas als je in iets gelooft, zet je je ervoor in en kun je het realiseren. Of dat nu religieus of werelds is. Als je er niet in gelooft, moet je er gewoon niet aan beginnen. Geloven is ook een stukje verwachten.

Bij bijgeloof denk je eerst aan het nummer 13, waarvoor wereldwijd een ingebakken angst bestaat. Wielrenners die met rugnummer 13 moeten starten, mogen van de organisatie steevast één van de twee exemplaren omgekeerd opspelden. De tentoonstelling grijpt dit getal vast en wijst iets verder ook op de vloek van de regenboog. Een wereldkampioen in het wielrennen krijgt steeds af te rekenen met pech en een minder seizoen. Supporters van Philippe Gilbert, de regerende regenboogtrui, vrezen het. Paolo Bettini en Jean-Pierre Monseré zaliger maakten het mee. Maar voor Tom Boonen, Thor Hushovd en Mark Cavendish zorgde die regenboogtrui voor veel successen. 'Geluk en ongeluk liggen soms dicht bijeen, ook voor een wereldkampioen', leert een begeleidend bordje in de tentoonstelling nuchter.

Het 'Power Balance-bandje', een recente rage in de topsportwereld, wordt ook tentoongesteld. Volgens de ontwerpers bevat zo'n polsbandje 'hologramtechnologie die energievelden in het lichaam stimuleren'. Op die manier worden evenwicht, kracht en soepelheid bevorderd. Sommigen dichten dat bandje magische krachten toe maar voor de opgesomde effecten bestaat er geen wetenschappelijk bewijs. Jan Mahieu, ploegdokter van het Lotto-team, ziet enkel een mogelijke werking in het kopje van de renner.

De tentoonstelling brengt ook het verhaal van een 'MyKnoaky'. Nadat Andreas Klier in 2011 nipt aan een zware val ontsnapte, klopte hij even op de zijkant van zijn fiets, net alsof je even zou afkloppen op een stukje hout. Daarna fietste Klier steevast met een 'MyKnoaky', een stukje hout in de vorm van een pijl. Dat element moet hem voortaan behoeden van valpartijen in het peloton. Veel renners volgen zijn voorbeeld. Tom Boonen en Servais Knaven dragen het op de helm, Mark Cavendish kleeft de houten talisman aan zijn fiets.

Sportabedevaart

Eveneens ontbreekt de Sportabedevaart niet op de tentoonstelling. 70 jaar al heeft dit evenement bij aanvang van het wielerseizoen plaats in het bisdom Brugge. De jongste jaren laten vooral wielertoeristen en jeugdrenners hun fietsen na de eucharistieviering zegenen door de bisschop van Brugge. Jaarlijks verschijnt er een gedachtenisprentje met de namen van de overleden sportlui uit de voorbije twaalf maanden. In de kijkkast liggen enkele prentjes, onder meer dat van de 50ste Sportabedevaart en dat van het Pater Van Clé-jaar. Ook zie je er het gedachtenisprentje van Sportaproost Lahousse. Een krantenartikel laat de bezoeker nog eens proeven van een gedetailleerd verslag van een Sportabedevaart in de jaren '50. Dat de koers en het katholiek geloof mekaar meer dan eens ontmoeten, merk je meermaals in deze combinatie waarin woord en beeld mekaar versterken.

De tentoonstelling is gratis toegankelijk.

Open op werkdagen van 8.30 u. tot 18.30 u. en op zondag van 14.00 u. tot 18.00 u.

Groenhove brengt deze zomer ook wat wielersfeer in zijn cafétaria.

De Tourtafel, die leerlingen van het Torhoutse VTI maakten en die vorige zomer dagelijks 's avonds op VRT te zien was tijdens De Ronde van Frankrijk, wordt hier opgesteld. In deze cafétaria organiseren we ook een speciale Tour-namiddag op donderdag 18 juli (Gap - Alpe d'Huez), vanaf 15.00 u..

Je kan de ritten op groot scherm volgen.

Jeroen Sap (Focus-WTV) presenteert een totaalnamiddag en ontvangt ex-wielrenners.

Noveen Geluveld

De rijve van Sint-Margaretha

In het voorgaande nummer van Kerk&leven (25) zien we onder Geluveld op een foto wijlen E.H. Peter Desmadryl voorgaan in de eucharistie achter de rijve van Sint-Margaretha. Op zaterdag 24 juli 1975 op de vooravond van de plechtigheid van Sint-Margaretha en n.a.v. de herdenking van vijftig jaar heropbouw van het kerk, werd het schrijn immers vooraan in het koor geplaatst. Zij werd helemaal opgefrist en op een met rood tapijt bedekte sokkel geplaatst om dienst te doen als hoofdaltaar. Voordien had ze al op tal van andere plaatsen in de kerk gestaan en wijzigingen ondergaan.

Het pronkstuk was op 2 mei 1925 om drie uur in de namiddag met de tram te Geluveld aangekomen. Op een speciale wagen vergezeld van een stoet schoolkinderen werd ze naar de kerk gebracht en in het midden van de kerk opgesteld. De rijve werd vermoedelijk door pastoor Michel Delrue besteld bij het huis Lemaire te leper en kostte toen 15.000 fr., wat in die tijd een heel vermogen was. Aan de voeten van de heilige liggen haar marteltuigen: een hamer, een roskam, een nijptang en een zwaard. In haar hals is een dun straaltje bloed zichtbaar wat op haar onthoofding wijst. Een zwart-wit postkaart, daterend van de jaren dertig laat duidelijk zien dat het verder afgedekt is met een prachtig gesculpteerd deksel, bekroond met het kruis en de palmtakken van haar martelaarschap. Vooraan is een medaillon bevestigd met de inscriptie 'Corpus S. Margarithe' en de lelietakken van haar maagdelijkheid.. Deze postkaart werd later nagetekend door Maurits Bauwens en afgedrukt op de affiche van 1948. Gedurende de 'Margrietedagen' plaatste pastoor Delrue de rijve van de heilige Margaretha in het midden van de kerk. Daar werd dan de mis opgedragen. Voor die periode was dat zeer ongebruikelijk en liturgisch heel vooruitstrevend.

In 1933 deed pastoor Serafien Inghelram een hartstochtelijke oproep aan alle parochianen om maar eens diep in de portefeuille te tasten voor een nieuw hoofdaltaar in zijn kerk. Zo wilde hij vooral de bedevaarders van elders imponeren. De rijve werd nu onder het hoofdaltaar geplaatst en met een houten antipendium, passend in de stijl van het kerkgebouw, afgeschermd. Daarvoor moest echter het deksel en ook het voetstuk eronder weggenomen worden. Zo zijn het medaillon en de palmtakken verdwenen omdat de rijve te hoog was om onder het altaar geschoven te worden. Het schrijn werd slechts gedurende de noveen en de feestdag van Sint-Margaretha midden in het koor op een rood tapijt geplaatst. De mensen die de ommegang deden gingen dan biddend driemaal rond het schrijn en de plotse confrontatie met het beeldschoon wassen gezicht van Sint-Margaretha die met het hoofd naar de bedevaarders gekeerd lag, bezorgde veel mensen kippenvel van devotie en ontroering!

Onder pastoor Hugo Claerebout verhuisde de rijve in 1991, die als vervangaltaar dienst deed sinds 1975, naar de plaats van het zijaltaar van het H. Hart in de rechterzijbeuk. Dit marmeren zijaltaar werd mits enkele aanpassingen het nieuwe hoofdaltaar. In de zijbeuk kan men ook een brandraam van Sint-Margaretha bewonderen en staat haar devotiebeeld. Deze verandering viel bij sommige parochianen niet in goede aarde omdat Margareta nu averechts ligt met haar hoofd naar de buitenmuur en met het gezicht van de mensen afgewend. De reden zou zijn dat de rijve aan de achterkant minder afgewerkt is. Een bijkomende reden blijkt te zijn dat een liturgische regel voorschrijft dat een opgebaard lichaam steeds met de voeten naar het altaar moet gekeerd liggen. Alleen een overleden priester wordt opgebaard met het hoofd naar het altaar. Volgens de visie van pastoor Claerebout kan een heilige ook nooit centraal staan in het kerkgebouw. Zijn opzet was alles tot één geheel te brengen in de zijbeuk: het brandraam, het devotiebeeld én de rijve van Sint-Margaretha. Dichtbij konden dan kaarsjes worden geofferd en gebedskaarten aangeschaft. In het intentieboek mochten smeekbeden worden neergeschreven. Pastoor Hugo Claerebout liet verder het oude gepolychromeerd neogotisch beeld van Sint-Margereta uit de sacristie herstellen door de Antwerpse kunstenaar Pierre Opsomer en hij liet er meteen honderd afgietsels van maken. De bedevaarders en de parochianen konden bij aankoop kiezen uit drie modellen: zuiver witte gips, geel gekleurd of gepolychromeerd.

Later heeft zijn opvolger pastoor Guido Dereu een glazen zijwand van de rijve laten wegnemen om het lichaam van Sint-Margaretha met het hoofd naar het altaar te draaien. Deze ingreep schonk echter geen voldoening omdat men het gevoel had dat het beeld zich 'uit de voeten' wou maken en zo is ze blijven liggen zoals op vandaag.

Guido Vermeulen

PROGRAMMA NOVEEN 2013

Op zaterdagnamiddag 20 juli start de noveen met de OMMEGANG om 15.30 u.

gevolgd door EUCHARISTISCHE AANBIDDING (LOF),

en zaterdagavond EUCHARISTIEVIERING om 18.15 u.

Op zondag 21 juli is er LOF om 16.00 u.

Van maandag 22 juli t.e.m. vrijdag 26 juli

is er telkens een WOORDDIENST MET COMMUNIE voorzien om 08.30 u.

en EUCHARISTISCHE AANBIDDING (LOF) om 16.00 u.

Op zaterdag 27 juli is er enkel EUCHARISTIEVIERING om 18.15 u.

Op zondag 28 juli sluiten we de noveen af met het LOF om 16.00 u.

Tijdens deze noveen zijn o.a. de unieke noveenkaarsen

en gedenkstenen met de afbeelding van de Geluveldse Margriet,

kramplinten, medailles, gebeden en litanieën

en 'Kleine Kroniek van de Margaretadagen te Geluveld' te koop.

De kerk is tijdens de week open van 8.15 u. tot 12.00 u. en van 13.45 u. tot 18.00 u.

en op zondag enkel in de namiddag van 14.30 u. tot 18.00 u.

Voor verder inlichtingen kan je contact opnemen met

Diaken Lode Caes, Gsm: 0478 32 52 55

Ontmoeting volwassen acolieten

Op dinsdagnamiddag 4 juni waren een 50-tal 'volwassen' acolieten present te Blankenberge voor de tweejaarlijkse diocesane bijeenkomst. Vanuit de ganse provincie kwamen ze afgezakt naar de kust om daar anderen te ontmoeten met hetzelfde engagement. Tenslotte ben je niet 'alleen op je dooie eentje' misdienaar. Het is goed dat er groep gevormd wordt. In ons bisdom zijn er naast zo'n 240-tal volwassen ook nog eens 150-tal jongvolwassen (18-25 j.) acolieten actief. Meestal nemen ze ook andere taken op in dat grote raderwerk van de Kerk. Christine Van Exem en wederhelft Johnny Blanckaert uit Zandvoorde waren ook van de partij.

In zaal Forum vond de groep elkaar bij een kop koffie en na een gezellige eerste babbel kon pastoor-deken Lieven Soetaert uitermate boeien met een luchtige voordracht. Misschien stellen wij ons allen wel meer dan eens de vraag 'is de Kerk een zinkend schip?', stelde hij. Maar aan die gedachte wou hij niet toegeven en aan de hand van beelden van allerlei schepen en vaartuigen ging hij op zoek naar een sprankel hoop. Z'n betoog kwam over als een nieuwe parabel. Het sprak aan en deed iedereen deugd. Bij een schilderij van een vissersboot met een slapende Jezus en panikerende apostelen op een onstuimige zee, kon hij ons overtuigen dat we ondanks alles vertrouwvol in het leven mogen staan.

Nadien was er een getuigenis van een tweetal ploegen misdienaars. Blankenberge mocht de spits afbijten met een getuigenis van de misdienaarsgroep van Sint-Antonius. Nadat daar een misdienaar met jarenlange trouwe dienst moest afhaken omwille van z'n gezondheid, besloot de groep lectoren om naast het voorlezen ook het misdienaarswerk op zich te nemen. Zo heeft Sint-Antonius een lectoren-misdienaarsgroep en daarvan mochten ze getuigen tijdens een panelgesprek. Ook de groep uit de federatie Waregem kwam gretig vertellen over hun werk rond het altaar.

Steutelfiguren en ambassadeurs
De namiddag werd afgesloten met een hap frisse zeelucht en een bezinnend moment in de Sint-Rochuskerk. Daar sprak diaken Jozef Leterme er volgende inleiding uit:
Van harte welkom iedereen op deze derde namiddag voor volwassen acolieten uit het bisdom Brugge. Het is ondertussen 6 jaar geleden dat wij voor de eerste keer samen gekomen zijn. Dat was in juni 2007. We waren toen met een grote groep mensen – een 80-tal – samen in 'Centrum Licht en Ruimte' te Roeselare. En wat toen opviel was die grote vorm van herkenning bij elkaar. Allemaal mensen die in diezelfde Kerk van God een gelijkaardige taak opnemen zonder echt veel van elkaar af te weten. Er waren mensen bij die elkaar kenden van vroeger en niet eens van elkaar afwisten dat ze zo kerkelijk betrokken waren. En dat heeft hernieuwde vriendschapsbanden gesmeed. Priester Marc Messiaen die toen kwam spreken had twee grote sleutels meegebracht. Hij noemde de volwassen acolieten sleutelfiguren en vrienden van God. Dat was ook voor ons als diocesane commissie een mooie en correcte instap om op weg te gaan met volwassen acolieten. Want een duidelijk afgetekende taak opnemen in onze Kerk vandaag is helemaal niet zo vanzelfsprekend. Daar is een groot stuk Godsgeloof voor nodig. Twee jaar geleden kwamen we opnieuw samen maar dan in het vernieuwde Centrum Groenhove. In de eerste plaats om gewoon weer met de groep samen te zijn. Want eigenlijk was het toen al wat te lang geleden. We hebben ons toen sterk gemaakt en voorgenomen dat het in het vervolg niet meer zo lang zou duren. In de tweede plaats kwamen wij samen om ook wat van elkaar op te steken en om met elkaar in gesprek te gaan. In zijn inleiding noemde Vicaris Koen Vanhoutte de volwassen acolieten 'ambassadeurs'.
Ambassadeurs, omdat jullie een groep zijn die de Kerk vertegenwoordigt op plaatsen waar soms anders niemand van de Kerk aanwezig komt.

Na de viering trok iedereen terug naar de thuisbasis om met goede moed verder de dienst rond het altaar verder te verzekeren!

Misdienaars-ontmoetingsavond

Enkele weken voordien, op vrijdag 26 april, op de vooravond van de meimaand, kwamen vele West-Vlaamse misdienaars en hun begeleiders bijeen in het bedevaartsoord Dadizele voor de 20ste editie van de Misdienaars-ontmoetingsavond. Ze waren uiteindelijk met 300! Christine Vandenabeele, Marie-Jeanne Ameele en Harm Verhelle uit Beselare waren er ook bij. Daar werd er geopend met een eucharistieviering in de basiliek waarbij bisschop Mgr. Jozef De Kesel voorging. Er volgde een bedetocht in het Rosarium. Deze reünie werd in het parochiaal centrum Den Ommeganck afgerond met een gezellig samenzijn met frietjes, dans, muziek en volksspelen.

Bellewaerdedag

De diocesane werkgroep voor het acolitaat organiseert op maandag 1 juli een Misdienaars-dankdag in Zonnebeke en Bellewaerde. Daar verwachten ze een duizendtal misdienaars uit alle hoeken van het bisdom. Eerst is er om 09.30 u. – voor de vroege vogels – en om 10.15 u. – voor de wat latere vogels – in de Onze-Lieve-Vrouwekerk een kort gebeds- en dankmoment met samenzang. Daarna volgt een geïnspireerde voettocht naar Bellewaerde voor een feestelijke dag met eigen picknick.

Nieuw jaarthema

Putten uit de BRON

De jaarlijkse Impulsavond in Centrum Groenhove geeft een inkijk, of zo je wilt een voorproef, een aperitief waar het, het volgend werkjaar in de parochies om te doen is. Bijzonder veel aandacht ging natuurlijk naar de oprichting van 'pastorale eenheden', het samensmelten van verschillende parochies tot één nieuwe grote parochie. En uit verschillende getuigenissen van groepen, die al een weg hebben afgelegd op dat vlak, blijkt dat het, om het met de woorden van televisie-nieuwsanker Jan Becaus te zeggen, “gene kattepis” is. Zoals overal in de samenleving wordt ook van ons parochiewerkers kwaliteit verwacht. De tijd van gezapig amateurisme en 'kerkske-spelen' en 'we gaan wel zien en voortdoen zolang het nog duurt' is geen optie meer. Maar dat alles mag ons niet doen vergeten waar het eigenlijk als christen ten diepste om gaat. De pastorale brief 'Christen zijn in deze tijd ' schetste vorig jaar een uitnodigend portret van wie christenen vandaag kunnen zijn en wat ze voor deze samenleving kunnen betekenen. Tijdens het werkjaar 2013 - 2014 wordt aan christenen en aan geloofsgemeenschappen voorgesteld hun geloofsbeleving te versterken door bewust te gaan putten uit de Bron.

Elke mens verlangt om gelukkig te zijn. Christenen geloven dat God de bron is waar je het diepste geluk kan putten. Geluk is voor hen weten en aanvaarden dat God je onvoorwaardelijk graag ziet, dat je door een grenzeloos mysterie van liefde gedragen wordt. Daardoor kijken ze op een andere manier naar zichzelf en hun medemensen en staan ze op een andere manier in het leven.

Wegen naar de Bron

Er zijn vele manieren om naar de Bron te gaan. Elke mens mag dat op haar of zijn eigen wijze doen. Alle grote Bijbelse figuren, van Abraham tot Paulus, hebben een eigen geloofsverhaal, maar allemaal komen ze langs hun eigen weg uit bij die onvoorstelbare mensenliefde van God. Daarom suggereren we aan elke christen een uitnodiging in drievoud:
1) kies een manier van herbronning die jou ligt en maak daar consequent werk van;
2) laat je verrassen door een manier die niet spontaan de jouwe is maar die je geloofsbeleving zeker rijker zal maken;
3) doe mee aan een initiatief om samen met medegelovigen naar de Bron te gaan.

Dienen in geloof

De onderlinge goedheid en de bijzondere aandacht voor mensen in nood zijn een eerste en heel belangrijke weg om bij de Bron te komen. De mensen 'aan de linkerhand van de koning' in hoofdstuk 25 van het Mattheus-evangelie hebben de Heer niet herkend omdat ze hun medemens in nood en verdriet niet hebben gezien, laat staan geholpen. Elke kleine goedheid en zorgzame nabijheid, elke inzet om structuren van onrecht en geweld te veranderen, brengt ons dichter bij God. Dit is zeker het geval als ze niet alleen uit een eigen motivatie voortkomen maar vooral uit het verlangen om steeds sterker het gebed “laat uw Naam geheiligd worden, laat uw Rijk komen” te beleven.

Het geloof vieren

In de sacramenten komt God ons met eenvoudige, menselijke tekens en woorden op een buiten-gewone manier tegemoet. Vooral de viering van de eucharistie is telkens weer als een bronplaats waar veel levenskrachtige bronaders samenkomen. Er is het letterlijke water van ons doopsel en van de vergeving, er is het voedzame Woord en de aanwezigheid van de Levende in brood en wijn, er is de gemeenschap en de solidariteit in voorbede en engagement. Laat dit werkjaar maar opnieuw een kans zijn om in de viering van de eucharistie en de sacramenten dichter bij God te komen. En ieder gebed, in 'de binnenkamer' of in 'de tent van samenkomst': laat het een ogenblik zijn van dankbaar rusten bij de Bron, van thuiskomen in Gods liefde, met Hem onze zorg voor mensen delen en van Hem Geestkracht ontvangen.

Het geloof leren

Een vitaal geloof is geen apart schuifje naast het leven van elke dag. Het doordringt integendeel alle facetten van het leven en wordt door elke levenservaring getoetst en verdiept. Een christen weet de verworvenheden van de wetenschap en de techniek dankbaar én kritisch te benutten, ook om zijn relatie met God en medemensen te bevragen en te verdiepen. Bij de analyse en doorheen het maatschappelijk debat beluistert hij ook de evangelische boodschap en de kerkelijke leer en brengt ze ter sprake. Geëngageerde studie en inzet, betrokken op het welzijn van mensen, brengen ons dichter bij God. Dat kan door lectuur, door een lees- of een gespreksgroep, door deelname aan vormingsinitiatieven en debatten. De Bijbel, de woorden van grote heiligen, cruciale teksten uit de traditie zoals de hoofddocumenten van Vaticanum II, ... kunnen daarbij niet ontbreken.
De Bijbel is niet alleen een kompasboek dat elke tijd opnieuw kostbare aanwijzingen kan geven aan een mens en een gemeenschap die de goede richting zoeken in omstandigheden die soms heel complex zijn. Vooral is de Schrift een hoofdweg naar de bron van Gods Woord. Werd ze niet ooit een liefdesbrief van God genoemd? Hoe zouden we dan niet al de tijd en aandacht vrij maken die mogelijk is, om die woorden echt te horen, individueel in lectuur, studie en lectio divina, samen in Bijbelgroepen en leerhuizen?

Contemplatie

In een maatschappij waar alles en iedereen op de eerste plaats nuttig en succesvol moet zijn om mee te tellen, worden stilte, eerbied, het bewaren van de goede afstand en trouw van langsom kostbaarder. Bewondering, aandacht en zorg voor de natuur en voor de realisaties van menselijke verbeeldingskracht en kunstvaardigheid kunnen ons leiden naar diepgaande bronervaringen.

Pelgrimage

Ook het fysieke op stap gaan, even wegtrekken uit de dagelijkse leefomgeving om pelgrim te worden, eventueel samen met zieken, brengt een nieuwe dimensie binnen in ons geloofsleven.

Niet alle vormen en mogelijkheden van herbronning zijn hier genoemd. Evenmin is alles wat een christen doet (solidariteit, gebed en liturgie, pelgrimage, ...) van zelf ook herbronning. Dat hangt sterk af van de wijze waarop het gebeurt: beleven we daarin onze verbondenheid met God, zijn we van harte naar Hem op zoek? Het is daarom goed bij jezelf en in de gemeenschap af en toe stil te staan bij de vraag hoe onze inzet en solidariteit, onze studie, onze alledaagse activiteiten, ons gebed en onze liturgie werkelijk een moment van herbronning kunnen zijn, dat ons doet leven in de Geest. Laten we samen vindingrijk zijn om te werken aan onze relatie met de Heer van alle leven. Dan kan het een prachtig werkjaar worden. We mogen alvast vertrouwen dat het de moeite waard is: in tal van Bijbelverhalen die zich afspelen bij een bron, blijkt elke keer dat God niet spaarzaam is met zijn genade. En laten we ook het voorbeeld van Isaak niet vergeten, die niet moe werd de bronnen weer vrij te maken die ooit door zijn vader waren gegraven, om leven en vreugde te geven aan velen (Gen. 26, 15). Moge het putten uit de Bron ons laven en sterken om eenvoudig, vol vertrouwen en vreugde te getuigen van Gods goedheid, waarheid en schoonheid.