Armoede is een verhaal van 1 op 7

Waarschijnlijk wist je dat niet, want de meesten doen er alles aan om hun problemen zo goed mogelijk te verbergen. Als het over armoede gaat, hebben we immers heel wat vooroordelen. Ze hebben het vast zelf gezocht, toch? Ze zijn liever lui dan moe? En zijn het geen moeilijke tijden voor iedereen?

Welzijnszorg slaat dit jaar een nieuwe weg in en voert voortaan campagne onder de naam ‘Samen Tegen Armoede’. Zo willen we alle taboes doorbreken en de complexiteit van het armoedeweb zichtbaar maken. Armoede is immers geen keuze, maar een ingewikkeld samenspel van oorzaken en gevolgen. Geen ver-van-ons-bed-show, maar een verhaal van mensen, vrienden en kennissen. Het kan ook jou, je collega, je buurvrouw of de winkelier om de hoek overkomen.

1.700.000 Belgen leven onder de armoedegrens

Armoede, dat is niet beschikken over (gezond) voedsel, huisvesting, geen toegang hebben tot de gezondheidszorg, of geen mogelijkheden hebben om verder te studeren. Maar ook het sociale leven staat onder druk omdat er geen geld is voor een sportclub of vereniging, voor schoolactiviteiten of een ontspannende daguitstap.

Ook in ons land grijpt armoede om zich heen. 1,7 miljoen mensen in ons land leeft in armoede, dat is meer dan 1 op 7! Nog veel meer mensen worden er tijdens een bepaalde periode in hun leven mee geconfronteerd. Sommige groepen hebben een grotere kans om in armoede te belanden: kinderen, ouderen, mensen afkomstig van buiten Europa, alleenstaande ouders, huurders ... zijn extra kwetsbaar. En dat allemaal in ons rijk land.

“Armoede is zo'n breder en complexer fenomeen dan het loutere financiële plaatje. Het gaat ook over een tekort aan sociale contacten.” (Ervaringsdeskundige, Marina)

Armoedeweb

Armoede is een complex probleem waarbij mensen uitgesloten worden op verscheidene vlakken in het leven. Het is een schending van hun grondrechten.

“Ik werkte vroeger in een fabriek. Door zware rugproblemen ben ik thuis met een kleine invaliditeitsuitkering. Ik kon maar tot mijn 15de naar school gaan en moest thuis helpen in het huishouden. Mijn rugproblemen maken het moeilijker om een job te vinden. Onlangs ben ik gescheiden en leef ik nu samen met mijn twee kinderen. Door de hoge kosten, wonen we in een kleine woning met veel vochtproblemen en tocht. Door de ongezonde leefomstandigheden, heb ik vaak last van longontstekingen. Maar ik houd me sterk en probeer het beste te geven aan mijn kinderen. Zelf eet ik amper een warme maaltijd. Die uitgespaarde kost geeft me de mogelijkheid om de schoolkosten te betalen. Mijn jongste zoon heeft grote leerproblemen en zou naar de logopedist moeten. Ik balanceer op de rand van een depressie door de dagelijkse stress. De dokter raadt mij aan om een ontspanningsactiviteit te doen. Maar daar heb ik het geld niet voor. Mensen in de straat zeggen dat ik te lui ben om te gaan werken...”, zegt Linda (48).

Onderzoek leert ons dat armoede een netwerk is van sociale uitsluiting dat zich manifesteert op verschillende levensdomeinen. De uitsluitingen binnen deze levensdomeinen staan met elkaar in verband en versterken elkaar. Zo vormt armoede een negatieve spiraal, waaruit het vaak moeilijk ontsnappen is.

Kinderen die opgroeien in armoede hebben vaak al een achterstand opgelopen. Doordat kansarme leerlingen met een andere bagage naar school gaan, ontstaan er bijkomende problemen binnen de schoolmuren. De kansen die jongeren krijgen, bepalen in grote mate de kansen op de arbeidsmarkt. Niet iedereen heeft zomaar de mogelijkheid op een kwaliteitsvolle job. Bovendien zijn jobs onderaan de arbeidsmarkt vaak ongezond en bieden ze weinig perspectief op een goede verloning of werkzekerheid. Onzekerheid op de werkvloer dwingt mensen vaak naar de huurmarkt omdat een eigen woning bezitten geen optie is. Anno 2016 wonen nog veel mensen in armoede in erbarmelijke omstandigheden en raken ze niet aan kwaliteitsvolle, betaalbare en aangepaste woningen.

Een ongezonde woonomgeving zorgt vaak voor gezondheidsproblemen. Maar niet alleen de woonsituatie, ook de dagelijkse stress en de materiële beperkingen van een leven in armoede wegen door op iemands lichamelijke en geestelijke gezondheid. De toegang tot de gezondheidszorg blijft beperkt voor wie het met weinig middelen moet stellen of voor wie vaak ziek is. Ook de betaalbaarheid van de zorg blijft een knelpunt.

En in een samenleving waarin alles draait rond 'quality time' en ontspanning, vallen ook mensen in armoede uit de boot. Ze ondervinden verschillende drempels om te kunnen deelnemen aan het sociale leven. Uit angst om niet rond te komen gaan ze besparen op hun ontspanningsmogelijkheden. De gevoelens van uitsluiting en schaamte zitten soms zo diep dat ze niet altijd de levensmoed en fut hebben.

“Sommige dingen zie je maar als je er ook echt oog voor hebt. Achter vele gevels schuilt een veel complexer verhaal dan je denkt.” (jeugdwerker Femke)

Samen Tegen Armoede

Het is tijd voor actie, tijd om Samen Tegen Armoede in te gaan. Armoede is geen natuurwet. Wij kunnen het bestrijden, wij kunnen kiezen voor een samenleving zonder armoede. Dat is niet enkel een zaak van mensen in armoede zelf. Daarvoor hebben we iedereen nodig!

“Ik heb van jongs af aan geleerd al wat je hebt te delen met anderen. Waar zouden we het recht halen meer voor onszelf op te eisen dan wat hoeft?” (vrijwilliger Maurits)

Het betekent dat we schouder aan schouder staan met mensen in armoede. Dat we zonder vooroordelen, zonder te veroordelen, leren van elkaar. Dat we, door het contact met elkaar, eenzaamheid en uitsluiting tegengaan en het wederzijds begrip vergroten.

“Het chemische proces van een burn-out heeft veel weg van wat mensen met armoede-ervaring meemaken. Chronische stress, constante spanning, stigma's, schaamte... En alles behalve de macht om in te grijpen of iets te veranderen aan de situatie...” (vrijwilliger Thomas)

Samen Tegen Armoede betekent samen zoeken naar oplossingen voor armoede. Samen Tegen Armoede betekent steun voor lokale projecten voor tewerkstelling, ontmoeting, huistaakbegeleiding, gezondheidspreventie, huisvesting ,... Deze initiatieven maken ter plaatse het verschil en zijn een inspiratie voor onze werking.

Samen Tegen Armoede is structureel armoede aanpakken. Je lost het niet op met mensen een maaltijd aan te bieden of goedkope tweedehandsspullen, daarmee lenig je jammer genoeg enkel de ergste nood. Wij gaan verder. We willen mensen hun rechten garanderen, zodat ze zelf keuzes kunnen maken, zelf hun toekomst in handen kunnen nemen, opnieuw dromen, opnieuw vooruitgaan en verder kunnen kijken dan de dag van morgen.

Het is de kracht van onze samenleving. Vele kleintjes maken een groot. Jij en ik, mensen in armoede, groepen en verenigingen, vrijwilligers, politici, pers, bedrijven, vakbonden, mutualiteiten,... We zijn met velen. We willen overtuigen en verbinden. Overtuigen dat armoede niet thuis hoort in ons land, verbinden opdat armoede en uitsluiting uitgesloten worden van in de dorpsstraat tot in de wetstraat. De kracht van ons allemaal: dat is 'Samen Tegen Armoede'.

“Volgens mama zijn er vele kindjes in ons land die leven zoals Robby. Daarom wilde ik graag iets extra doen voor mensen in armoede in onze buurt.” (Kleine held Bas)

Meer info

Steffi Beyaert en Bie Cools

educatieve medewerkers

Welzijnszorg West-Vlaanderen

Sint-Jorisstraat 13 8800 Roeselare

051 26 08 08 – roeselare@welzijnszorg.be

www.samentegenarmoede.be – www.welzijnszorg.be

Samen Tegen Armoede

De Advent luidt ook de nieuwe campagne van Welzijnszorg in. Samen Tegen Armoede, daar gaan we allemaal samen voor de komende jaren. Eén op zeven mensen in ons land leeft in armoede en dat vinden we onaanvaardbaar. Zeker omdat het anders kan, beter kan. Armoede kan aangepakt worden, maar dan moet iedereen wel z'n steentje bijdragen.

Armoede is een complex probleem waarbij mensen uitgesloten worden op allerlei vlakken in het leven. Armoede manifesteert zich op alle levensdomeinen: inkomen, werk, gezondheid, huisvesting, onderwijs ... Willen we als samenleving armoede bestrijden, moeten we dus ook werk maken van sociale bescherming.

Armoede in een rijk land

Vandaag moeten we vaststellen dat 1,7 miljoen mensen in ons land (14,9%) leven in armoede in ons land. In Vlaanderen is dit 11,1% terwijl in Brussel tussen de 27 en 40% van de mensen in armoede leven. 11,4% van de Vlaamse kinderen wordt geboren in een kansarm gezin. Voor België bedraagt die armoedegrens 1.083 euro voor een alleenstaande, 1.625 euro voor een koppel zonder kinderen en 2.491 euro voor een koppel met twee kinderen (één van 15 en één van 8 jaar).

Maar ook wie net boven die armoedegrens kampt met heel wat onzekerheid kampt. Sommige kosten lopen bij sommige gezinnen hoger op dan het gemiddelde. Daarom moeten we ook aandacht hebben voor het beperken van de kostprijs van huisvesting, gezondheidszorg, kinderopvang, mobiliteit, …

“Mijn kind volgde de muziekschool, dat deed ze heel graag. Maar dan moest ze een instrument hebben. Dat kon ik niet kopen. Ze is dan maar gestopt.”

De armoede in ons land is ongelijk verdeeld over de regio's, maar ook over verschillende groepen. Kinderen en jongeren hebben een hogere kans op armoede. Voor alleenstaande ouders loopt het armoederisico op tot meer dan één op drie. Daarnaast zal wie laaggeschoold is meer kans maken op armoede en is het al dan niet hebben van werk een zeer belangrijke factor. Hetzelfde geldt voor huurders. Ook mensen uit etnisch culturele minderheden hebben een zeer hoog armoederisico, vooral dan zij met een afkomst buiten de EU. Dit loopt op tot meer dan 50%.

“Armoede is meer dan enkel te weinig geld hebben. Aan eten kom je wel. Maar er is ook andere armoede: de mensen bekijken je zo.”

Samen Tegen Armoede?!

Het is tijd voor actie, tijd om ‘Samen Tegen Armoede’ in te gaan. Het betekent dat we schouder aan schouder staan met mensen in armoede en van mens tot mens met elkaar in contact treden. Dat we zonder vooroordelen, zonder te veroordelen leren van elkaar. Dat we door dat contact eenzaamheid en uitsluiting tegengaan en het wederzijds begrip vergroten.

“Ze moeten kunnen omgaan met mensen. Ze moeten niet denken: ‘Daar heb je er weer één’. Als je fatsoenlijk gekleed bent, denken ze dat je het niet nodig hebt. Ze moeten met andere ogen leren kijken: meer met ogen, oren en hart open naar de mensen kijken. Ik blijf dat verwachten.”

‘Samen Tegen Armoede’ is ook structureel de armoede aanpakken. Je lost het immers niet alleen op met mensen een maaltijd aan te bieden of goedkope tweedehandsspullen, daarmee lenig je jammer genoeg enkel de ergste nood. Wij gaan verder. We willen mensen hun rechten garanderen, zodat ze zelf keuzes kunnen maken, zelf hun toekomst in handen kunnen nemen, opnieuw dromen, opnieuw vooruitgaan en verder kunnen kijken dan de dag van morgen.

“Ik wil graag dat mijn kinderen kunnen studeren en een diploma halen. Want dat betekent voor hen een goede job vinden en geld verdienen. Op die manier zullen hun kinderen het ook gemakkelijker hebben. Ik denk daarover na, maar weet nu nog niet hoe ik het zal kunnen.”

Welzijnsschakel ‘t Zunnetje

‘Samen Tegen Armoede’ betekent verder steun voor lokale projecten die ter plaatse een verschil maken zoals ‘t Zunnetje. Zij betekenen vaak een lichtpuntje voor mensen in armoede.

We lijsten daarom al enkele acties op tijdens de komende campagneperiode in de Advent.

– Op vrijdag 25 en zaterdag 26 november vanaf 14.30 tot 20.00 u. gaat de Wenskaarten- en Postersbeurs door in de kerk van Geluveld.

– Op zaterdag 3 december van 10.00 tot 12.00 u. en van 13.00 tot 17.00 u. – 18.00 u. Kerstrozenverkoop aan de OKAY Passendale en de SPAR Zonnebeke.

– Op zondag 4 december van 9.00 tot 12.00 u. Kerstrozenverkoop aan DELHAIZE Passendale en na de eucharistieviering zondagvoormiddag in Zandvoorde en Zonnebeke.

– Op zondag 18 september om 15.00 u. Kerstevocatie in de kerk van Geluveld met nadien gezellig samenzijn in OC ‘t Gelevelt. Inkom 6 euro (1 consumpie inbegrepen).

Elke inzet telt

De campagne ‘Samen Tegen Armoede’ doet een oproep aan iedereen: vrijwilligers, verenigingen, het middenveld,... Maar ook het beleid laten we niet los, integendeel. Als we de armoede echt willen aanpakken, moeten we mensen kansen geven om te ontsnappen uit het armoedeweb waarin ze verstrikt zitten.

Wij willen ook op jou een appél doen om samen de strijd tegen armoede aan te binden. Dat kan door een actie op te zetten of te steunen, door actief te zijn in de welzijnsschakel, door financieel te steunen.

Maar daarnaast blijft de druk op onze beleidsmakers nodig. ‘Samen Tegen Armoede’ zoekt medestanders die schouder aan schouder met ons, met onze vrijwilligers, met onze partners en met mensen in armoede de strijd tegen armoede willen aangaan. In onze eigen omgeving, maar ook in het beleid. Doe jij mee met Samen Tegen Armoede? Elke inzet telt!

Meer info

– Steffi Beyaert en Bie Cools, educatieve medewerkers,

Welzijnszorg West-Vlaanderen, Sint-Jorisstraat 13, 8800 Roeselare, tel. 051 26 08 08,

roeselare@welzijnszorg.be. – www.samentegenarmoede.be. – www.welzijnszorg.be

– Welzijnsschakel ‘t Zunnetje, Wervikstraat 2, 8980 Beselare,

0472 02 82 46 – tzunnetje@gmail.com

Een nieuwe herder

Paus Franciscus benoemde de Gentse kanunnik Lode Aerts tot bisschop van Brugge in opvolging van Jozef De Kesel. De bisschopswijding zal plaatsvinden op zondag 4 december om 16.00 u. uur in de Sint-Salvatorskathedraal. De huidige aartsbisschop was zichtbaar blij en dankbaar “vooreerst voor het bisdom waar men de laatste tijd toch wel wat ongeduldig werd”, maar ook om z’n opvolger zelf. Hij kent hem heel goed en waardeert hem sterk als priester en mens. Vijf jaar geleden leerden we hem op aangeven van bisschop De Kesel ook zelf kennen. In 2012 en 2013 verzorgde hij telkens met veel brio de lezing op de Augustinusdag in basisschool De Wijzer in Zonnebeke. In april van dit jaar sprak hij ons nog even enthousiast als altijd toe op de ontmoetingsdag ‘Hemels Gent’ in het monumentale Augustijnerklooster. Hij vroeg ons toen te bidden voor een ‘goede’ bisschop. Tja … wij zijn dan ook bijzonder vereerd met z’n aanstelling. Tijd voor een korte kennismaking.

Lode Aerts (°1959) geboren Geraardsbergen, groeide verder op in Maldegem. Hij volgde middelbaar onderwijs aan het College in Eeklo. Na z’n seminarietijd in Gent en Leuven werd hij in 1984 tot priester gewijd. Daarna zette hij zijn studies verder in Rome en Frankfurt en promoveerde er tot doctor in de theologie. Ja, hij is goed geschoold.

Als jonge priester werd Lode Aerts al snel betrokken bij de priesteropleiding, eerst als docent en later ook als verantwoordelijke aan het Gentse seminarie In 1992 werd hij ook benoemd tot bisschoppelijk vicaris voor de jeugdpastoraal. Die taak heeft hij tien jaar lang met hart en ziel vervuld. In 2002 benoemde mgr. Luysterman hem tot bisschoppelijk vicaris voor alle kerkelijke opleidingen en voor de permanente vorming, in opvolging van Jozef De Kesel die toen het bisdom Gent verliet om hulpbisschop in Brussel te worden. Heel recent, in augustus nog, benoemde mgr. Luc Van Looy, bisschop van Gent, Lode Aerts tot deken van de stad Gent. Blijkbaar heeft die benoeming paus Franciscus niet belet om hem toch tot bisschop in Brugge te benoemen.

Man van gebed

Lode Aerts is niet alleen goed geschoold. Hij verstaat ook de kunst die kennis over te brengen. Hij is een bevlogen spreker en hij heeft een uitstekende pen. Bovendien beseft hij heel goed dat het verleden achter ons ligt en dat wij vandaag in een seculiere en pluralistische samenleving leven. In zo’n situatie is een degelijke theologische kennis van belang.Want men moet toch het onderscheid kunnen maken tussen wat voor de toekomst van de Kerk belangrijk is en die zaken die op de lange duur achterhoedegevechten blijken te zijn.

Daarnaast beschikt Lode Aerts over nog andere belangrijke competenties. Hij deed veel pastorale ervaring op in parochies, bij religieuzen en bij de vele groepen en gemeenschappen voor wie hij een echte animator is geweest. En als onmiddellijke medewerker van de bisschop van Gent is uitstekend op de hoogte van de leiding en het bestuur van een bisdom.

Mgr. De Kesel noemde Lode Aerts niet alleen bekwaam om het ambt van bisschop op te nemen. “Hij is een goede mens, zonder veel eigendunk maar met een groot hart en zeer toegankelijk.” Vrienden en medewerkers typeren hem als een dienstbare, charmante en innemende persoonlijkheid, iemand met een sterk temperament, veel energie en
veel humor. Hij is ook een gelovig man en een man van gebed, typeert de aartsbisschop hem nog. Dat zo iemand door Paus Franciscus gevraagd wordt om zulke verantwoordelijkheid op te nemen, kan uiteindelijk moeilijk verwonderen.

Eén christen alleen, is er geen!

Bij al die lovende woorden, beseft Lode Aerts dat er van hoog tot laag veel vertrouwen in hem gesteld wordt. Maar het maakt hem niet overmoedig. Hij beseft voor een zware taak te staan. Hij is al die mensen heel dankbaar en rekent op hun steun en hun gebed en hij belooft echt zijn best doen om dat vertrouwen niet te beschamen.

In de tijd voor de bisschopswijding wil hij zo snel mogelijk nog meer mensen leren kennen om zo een groep medewerkers te verzamelen die met hem aan de Kerk in Brugge wil bouwen. Daarmee raakt hij aan een wezenlijk aspect van de Kerk en de wijze waarop ze haar weg zoekt in de hedendaagse cultuur. De Kerk is geen eenmanszaak van een pastoor of van een bisschop. “De Kerk is een volk, een groep van eenvoudige mensen zoals u en ik, een gemeenschap van mannen en vrouwen die zich door God aangesproken voelen. Zij weten dat God een plan heeft met deze wereld, dat er een perspectief is. Door hun manier van leven geven zij dit handen en voeten. Eén christen alleen, is er geen.”

Inspiratie

Als gemeenschap zijn we altijd onderweg, we zoeken nieuwe wegen. Augustinus nodigt ons uit dit pelgrimspad samen af te leggen: 'Loop met mij, door te geloven, door te hopen, door te verlangen'. Zijn hart brandde van verlangen, hij voelde hoe liefdevol God met hem sprak en zijn gesprekken met God raken ook ons. Na zijn bekering begint voor Augustinus een nieuw leven met perspectief. Dat vreugdevolle verlangen wil hij delen met ons. Hoe kunnen wij net zo worden geïnspireerd? Inspiration! was dan ook het thema van de voordracht van vicaris generaal Joseph Farrell, OSA., georganiseerd door de FAN: Familia Augustiniana Nederland en België op zaterdag 22 oktober, in Klooster Mariënhage, Eindhoven.

Joseph Farrell doorliep als student de Villanova University in Pennsylvania (U.S.) en trad toe tot de Augustijnen in 1985. In 1991 werd hij tot priester gewijd. Hij behaalde in 2007 zijn doctoraat aan de Gregoriana in Rome. Terug in Villanova doceerde hij aan de Villanova University en bekleedde verschillende functies daar tot hij in september 2013 gekozen werd tot vicaris generaal van de OSA.

Augustinus schrijft in zijn belijdenissen, conf. 1,1 niet: ‘onze harten zijn onrustig’, en ook niet: ‘mijn hart is onrustig’, maar ‘óns hart is onrustig tot het rust vindt in U’. Daarom spreekt Augustinus ons aan, want eigenlijk wil iedereen God vinden. Waar vind je God dan? P. Joseph (Joe) Farrell O.S.A. nam zijn toehoorders mee op een inspirerende reis vanaf de levensadem in Genesis naar Jezus die over zijn leerlingen de Heilige Geest blies, via Rom. 5,5 naar de ontmoeting met God. Wie altijd openstaat voor God, ervaart ook de genade van God. Daarom willen we net als Augustinus ook God prijzen, niet omdat God dit nodig heeft, maar omdat het ons goed doet. Het is de voltooiing van minnen en worden bemind.