Laat de armen niet zakken!
Zaternamiddag
20 september werd in de parochiekerk van Geluveld alles in
stelling gebracht voor wat zou worden een begeesterende hulde, een
heuse 50/40-viering voor Gilbert(o) Pauwels, met
geëngageerde liederen, ontroerende getuigenissen en woorden van
dank, de uitreiking van het ereburgerschap, een receptie met hapjes
en drankjes en een al even feestelijke eucharistieviering onder het
motto “We laten de armen niet zakken” die het geheel de
ultieme diepgang gaf. Een ware opsteker voor alle mensen van goede
wil en een voorbeeld van wat samenwerking vermag.
Vijftig
jaar geleden (1964), na het middelbaar onderwijs aan het
St.-Vincentiuscollege van Ieper, trad Gilbert Pauwels uit Geluveld
binnen bij de Congregatie van de Missionarissen Oblaten van Maria
(OMI) en na een opleiding van tien jaar (1974) vertrok hij naar
Bolivia (Zuid-Amerika). Zijn studie in de missietheologie en de
antropologie vormden de basis voor 40 jaar werk bij de Aymara´s,
Quechua´s en Urus in het departement Oruro, op een hoogte van 3700
meter, op de Boliviaanse hoogvlakte.
Op
basis van zijn onderzoekswerk bij deze inheemse bevolkingsgroepen
behaalde hij in 1983 het doctoraat in de sociale en culturele
antropologie aan de Katholieke Universiteit van Leuven (1983). Veel
doctores worden daarna wel professor aan een of andere universiteit,
maar door solidariteit bewogen, bleef Gilberto ter plaatse bij hen
wonen en werken. Hij stichtte het Diocesaan Centrum voor Sociale
Pastoraal waarvan hij 20 jaar de leiding had en was daarna ook
medestichter van CEPA (Centrum voor Ecologie en Andesvolkeren)
waarvoor hij nu nog de verantwoordelijkheid draagt.Volgend jaar, op 8
december 2015, bestaat CEPA 20 jaar.
Die
40 jaar baanbrekende aanwezigheid bij de Andesvolkeren is in heel
brede kringen niet onopgemerkt gebleven. De Sint-Margarethaparochie
van Geluveld en de gemeente Zonnebeke sloegen de handen in mekaar om
hun waardering uit te drukken voor het werk van hun gewezen inwoner. Op
voorstel van diaken Lode Caes en met de steun van de Noord-Zuid
werkgroep, onder de animatie van Sonja Hauspie, besloot het College
van Burgemeester en Schepenen, tijdens de zitting van 9 september,
hem het ereburgerschap van Zonnebeke toe te kennen. De uitreiking
gebeurde op zaterdag 20 september in de kerk van Geluveld, in
aanwezigheid van vertegenwoordigers van de gemeenteraad, familieleden
van de families Pauwels en Schoutteten, heelwat vrienden van Geluveld
en omstreken en vele anderen die van dichtbij betrokken zijn bij het
werk van Gilberto in Oruro.
Schepen
Luk Hoflack schetste eerst de situatie van Bolivia, een van de
armste landen en met de meest inheemse bevolking van Zuid-Amerika.
Hij kwam bijna woorden tekort om het belang en de gevolgen van de
inzet van Gilbert te benadrukken voor het land zelf en de wereld.
Deze
informatie werd nog aangevuld door Chris Dutry, medestichter
van CEPA. Hij zette uiteen hoe Gilbert de twee hoofdproblemen van het
land vanuit een nieuw instituut aanpakte. Enerzijds wijdt CEPA zich
aan de problematiek van de extreme vervuiling van landbouw- en
graaslanden als gevolg van de ongebreidelde mijnexplotatie.
Anderzijds gaan ze ook voor de herwaarding van de Andesculturen en de
deelname van de inheemse bevolking aan het bestuur van het land.
Bolivia, wordt nu tot een 'plurinationale staat' uitgebouwd met maar
liefst 36 naties.
Daan
Janssens van CATAPA vertelde hoe hij Gilberto heeft leren
kennen als een veelzijdig mens, als antropoloog, bescheiden maar
onverzettelijk en met veel strategisch inzicht als het op de
verdediging van de mensenrechten aankomt, als vormer en begeleider
van sociale onderzoekers en van leiders van kerkelijke en inheemse
gemeenschappen, waarvan enkelen nu tot de hoogste regeringskringen
van het land behoren. Hij erkende ook dat CATAPA, een organisatie van
vrijwilligers van jonge afgestudeerden die zich vanuit Gent inzetten
voor het milieu in het Zuiden, veel aan Gilberto te danken heeft. Bij
de stichting van CATAPA waren de aanpak en inzet van CEPA een
belangrijke inspiratiebron. Nu werken beiden organisties nauw met
mekaar samen.
Tijd
en redenen te over voor Luk Hoflack, o.a. Schepen voor
duurzaam beleid, energie en internationale samenwerking om het
ereburgerschap te overhandigen. Hij verzekerde dat het werk van
Gilbert Pauwels aan de strenge criteria van het ereburgerschap
voldoet en vroeg hem te beloven het ereburgerschap met waardigheid te
dragen. Het is geen eindpunt. Bekijk het een beetje als getrouwd zijn
met de gemeente. Volgende maand vertrekt Gilberto opnieuw naar Oruro
om verder de groep medewerkers en vrijwilligers van CEPA te
begeleiden. Zij worden er op voorbereid om het werk verder te zetten.
Ze kwamen trouwens ook zelf aan het woord via een gezamenlijk brief
die ze in het spaans aan Gilberto lieten voorlezen.
Gilbert
zelf dankte allen voor hun aanwezigheid, maar vooral de gemeente en
de parochie voor dit gezamenlijk initiatief. Hij benadrukte dat het
niet alleen maar over die 50 en 40 jaar gaat, maar ook en vooral over die eerste 18 jaar die er aan voorafgingen, zijn jeugdjaren in
Geluveld. Toen werden de fundamenten gelegd, daar liggen de diepste
wortels van wat daarna kon gedaan worden. Vanuit die fundamentele
waarden die hier aangereikt en beleefd werden, heeft hij zijn leven
kunnen uitbouwen. Hij vroeg dan ook dat we, wat onze ouders en
voorouders in deze streek aan goeds hebben opgebouwd, zouden
respecteren en niet laten verloren gaan. Hoe zij vroeger met de
natuur omgingen en met mekaar, daar kunnen wij veel van leren.
Na
een uitgebreide receptie, met drankjes, hapjes en – wat is de
wereld klein – verrassende ontmoetingen had de Eucharistieviering
plaats. Diaken Lode Caes gaf uitleg bij het centrale thema
'Laat de armen niet zakken', wat wil zeggen: niet opgeven, voortdoen,
samen blijven werken aan een betere wereld. Maar ook: laat de armen,
verdrukten en de uitgestotenen niet in de steek. Dat geldt voor alle
broze gemeenschappen, niet in het minst voor onze plaatselijke
kerkgemeenschap.
Tijdens
de homilie ging Gilberto daar verder op in. Hij had over het
kerkgebouw zelf dat in zijn leven zo belangrijk was: het was de
ruimte voor zijn doopsel, eerste en plechtige communie, het vormsel,
als misdienaar en Chiroleider. Vanuit die kerk trok hij naar de
Oblaten en naar Bolivia. Maar hij herinnerde er ook aan dat we
geleerd hebben dat God overal is. En, zei hij, van de kerkelijk
gemeenschappen in Zuid Amerika hebben we geleerd dat Hij toch ook wel
zijn voorkeurplaatsen heeft. Hij woont vooral onder de armsten, de
zwaksten en de kleinsten, en leeft (werken, lijden en vieren) met hen
mee. Hij roept ons op er iets aan te doen. Laten we vermijden elkaar
onderling leed te berokkenen en dat we zouden meehelpen om de
onvermijdelijke pijn, die in elk mensenleven aanwezig is, te
verzachten.
De
viering en de mis werden opgeluisterd en inhoudelijk ondersteund door
het Solidariteitskoor Vamos Pro Lutar, o.l.v. Rik Decramer,
als groep
de perfecte muzikale 'match' met de jubilaris. De liederen
sloten ten volle aan bij de inzet van Gilbert en van alle mensen en
groepen die in diezelfde richting denken en werken, in eerbied voor de
natuur en voor de rechten van mensen en volkeren. De befaamde
componist Beethoven opperde ooit dat een valse noot zingen helemaal
niet erg is als het maar met passie gebeurt. Zo lezen we het op hun
website. Passie voor een wereld van liefde, vrede en rechtvaardigheid
kenmerkt boven alles dit gezelschap en valse noten waren in de verste
versten niet te horen.
De
viering eindigde met de belofte de banden tussen Bolivia en Geluveld
en Groot Zonnebeke in stand te houden. De Noord-Zuidraad en de
Sint-Margarethaparochie, die de handen uit de mouwen staken om deze
viering mogelijk te maken, willen de armen niet laten zakken. En
Gilberto zelf wil voortbouwen op de Geluveldse fundamenten van zijn
jeugd en zijn diepste wortels getrouw blijven.
Gilbert
Pauwels is de vierde persoon in de
geschiedenis van Zonnebeke, waar Geluveld nu deel van uitmaakt, die
het ereburgerschap wordt aangeboden. Een van de vorige was de vorige
rector van de Katholieke Universiteit van Leuven, Marc
Vervenne, eveneens uit diezelfde kleine
deelgemeente.
