Vlaanderens
grootste ouderenorganisatie, OKRA Trefpunt 55+, viert feest in Regio
Ieper. De vereniging is 60 jaar jong en dat wordt gepast gevierd met
een dubbelfeest. Een eerste luik vond reeds plaats op dinsdagnamiddag
22 september in Ieper met een feestelijke eucharistieviering in de
kathedraal, gevolgd door een academische zitting met o.a. toespraken
van regiovoorzitter Freddy Desmet en algemeen voorzitter Mieke
Peeters, een schitterend optreden van tenor Andrei Lugovsky en een
receptie voor zowat 500 bestuursleden en genodigden in CC Het Perron.
Rest nog een heus dansfeest in OC 't Zonnerad in Zonnebeke op
woensdagnamiddag 7 oktober.
Speeches naar aanleiding van zo'n gelegenheden mogen dan wel obligaat, voor de galerij en vluchtig lijken, ze zijn niet naast de kwestie. En bij deze zelfs – feest of geen feest – heel confronterend voor het toekomstig reilen en zeilen van een organisatie als OKRA, vooralsnog een sterk merk met een unieke positie. Maar ook voor een seniorenbeweging geldt 'stilstaan is achteruit gaan'. We lichten enkele krachtlijnen uit de toespraak van algemeen voorzitter Mieke Peeters.
![]() |
| Andrei Lugovsky |
Speeches naar aanleiding van zo'n gelegenheden mogen dan wel obligaat, voor de galerij en vluchtig lijken, ze zijn niet naast de kwestie. En bij deze zelfs – feest of geen feest – heel confronterend voor het toekomstig reilen en zeilen van een organisatie als OKRA, vooralsnog een sterk merk met een unieke positie. Maar ook voor een seniorenbeweging geldt 'stilstaan is achteruit gaan'. We lichten enkele krachtlijnen uit de toespraak van algemeen voorzitter Mieke Peeters.
Net zoals
onze maatschappij de laatste zestig jaar ingrijpend veranderde is ook
de beeldvorming over onze senioren niet blijven stilstaan. In de
beginperiode van de beweging werden ze nog betuttelend de
'ouden-van-dagen' genoemd. Vandaag hebben we te doen met bewuste en
vitale 55-plussers, babyboomers die nog volop willen participeren aan
het leven en hun maatschappelijke rol opeisen. Dat is een hele
uitdaging, een spanningsveld en een omschakeling waar heel wat
plaatselijke bestuursafdelingen mee worstelen of de ogen voor
sluiten. Ja, de kernopdracht van OKRA is dan wel vooral
ontmoetingskansen scheppen, warmte en hartelijkheid aanreiken omdat
een mens meer mens wordt door andere mensen. Het is haar grote troef
... maar hoe blijven ze er in slagen dat te realiseren? Spelen ze nog
voldoende in op de vragen en de noden van de senioren van morgen? In
welke omgeving beweegt OKRA zich in de volgende jaren?
Onze
bevolking vergrijst. Volgens demografen zal in 2030 een vierde van de
bevolking ouder zijn dan 65 jaar. In 2020 zal het aantal 80-plussers
gestegen zijn met 17%. Naast die 'vergrijzing' en 'verzilvering'
stellen we ook vast dat dat de gezinnen in Vlaanderen gaan
'verdunnen', het aantal gezinsleden per gezin neemt dus af. Het
aantal ouderen dat inwoont bij kinderen daalt al geruime tijd.
Ondanks het feit dat het verschil in gemiddelde leeftijd tussen
mannen en vrouwen daalt, neemt het aantal 'alleenwonende' ouderen
toch toe. Velen weliswaar als weduwe of weduwnaar maar ook als gevolg
van het stijgende aantal echtscheidingen, steeds vaker op latere
leeftijd. De groep van alleenwonende ouderen wordt niet alleen groter
maar ook diverser. Het aantal ouderen met een migratie-achtergrond
wordt groter. Die diversiteit uit zich niet alleen etnisch maar ook
in niet traditionele gezinsvormen: ongehuwd samenwonen al dan niet
met partners van hetzelfde geslacht, nieuw-samengestelde gezinnen,
éénoudergezinnen en alleenstaanden. We leven niet alleen in een
verouderende, meer diverse maar ook in een duale samenleving. Dat is
een wereld met twee snelheden. De kloof tussen arm en rijk, tussen
beter en minder opgeleide mensen wordt groter. Een bijkomend fenomeen
is de individualisering. We vinden het steeds vanzelfsprekender dat
iedereen over de nodige kennis en vaardigheden beschikt, alle kansen
grijpt en benut, maar onderschatten hoe de bijhorende risico's kunnen
leiden tot onzekerheid, vereenzaming, vervreemding, onmacht en
achterstelling. De autonome opstelling van mensen die vandaag het
liefst zelf bepalen hoe ze hun leven vorm geven heeft ook gevolgen
voor het verenigingsleven zelf. Ze identificeren zich minder met één
bepaalde (religieuze) strekking of groep. De leden gaan zich meer en
meer gedragen als klanten die 'zappen' in functie van hun
verwachtingen. Zelfs de vrijwilliger gaat nu z'n inzet bepalen in
functie van z'n talenten en interesses. Beperkte engagementen in tijd
en omvang krijgen daarbij de voorkeur. Dat alles weerspiegelt zich
algauw in afnemende ledenaantallen en een tekort aan bestuursleden.
We hebben het dan nog niet gehad dat we in een sgedigitaliseerde
biotoop zijn gaan leven. De leeftijdsgroep tussen de 55 en de 65 jaar
is nog betrekkelijk mee met deze evolutie. Maar daar tegenover staat
dat bijna de helft van 65- tot 75-jarigen het internet nog 'nooit'
heeft geprobeerd. Digitale kennis bij deze mensen kan ingezet worden
in de strijd tegen vereenzaming omdat ouderen het internet vooral
aanwenden voor sociale contacten en communicatie.
Samengevat
is de verouderende, duale, diverse, geïndividualiseerde en
gedigitaliseerde samenleving de omgeving waarin OKRA de volgende
jaren willens nillens zal bewegen. Die realiteit biedt heelwat
uitdagingen waar ze ook antwoorden op zal moeten geven.
OKRA
richtte zich als van nature op de gepensioneerden maar kan ook niet
anders dan vaststellen dat de reële pensioenleeftijd vandaag steeds
verder opschuift en steeds meer mensen tussen de 55 en 65 jaar, of
langer aan het werk blijven. Zou het dan niet beter zijn voortaan te
opteren voor een OKRA
Trefpunt 65+?
Die keuze maken ze bewust niet omdat ze er van overtuigd zijn dat die
doelgroep alle aandacht verdient. In een overgangsfase naar
pensionering dienen zich heel specifieke thema's aan die ze graag
willen behartigen: grootouder worden, gesandwiched zijn tussen de
zorg voor hoogbejaarde ouders en kleinkinderen, zingevingsvragen,
enz. ... Zo staat OKRA meteen voor de uitdaging om ook voor de
jongste senioren een aantrekkelijke beweging te zijn, vooral onder
het motto 'een gezonde geest in een gezond lichaam'.
Dat
alles mag ons niet doen vergeten dat ouder worden niet alleen een
positief verhaal is. Hoe ouder men wordt hoe groter de kans die men
loopt om ziek en afhankelijk te worden. Met de vergrijzing, de
verzilvering en de verdunning van de gezinnen en de individualisering
van de samenleving groeit het aantal kwetsbare ouderen. OKRA had daar
altijd al oog voor. Het vertaalt zich opnieuw in het centrale thema
WELKOM
AAN BOORD!
Heel wat
uitdagingen dus. Gelukkig is er nog veel dynamiek en engagement in
OKRA aanwezig. Dat is een geruststelling en geeft vertrouwen. Het is
werk voor morgen. Vandaag is het feest en tijd voor onnoemelijk veel
dankbaarheid voor zoveel inzet over de jaren heen.









