De toekomst van onze Kerk in ons kerkgebouw

De toekomst van onze Kerk 'in' ons kerkgebouw hangt in hoge mate af van de 'levende' stenen die wij vormen binnen de kerkgemeenschap. Dat zou de conclusie kunnen zijn van een geanimeerd avondje gedachtenwisseling.

Een dertigtal mensen, die van hun kerk houden in de dubbele betekenis van het woord, waren naar het Lucaszaaltje in Zonnebeke getrokken om er zich o.l.v. Geert Vervaecke te verdiepen over deze prangende vraag. Geert is diaken op de Godelieve-parochie in Roeselare, vanouds bekend als een levendige geloofsgemeenschap. Hij leidt ook de Dienst Parochiepastoraal van het bisdom Brugge. De geknipte persoon dus om ons in alle objectiviteit in te leiden in deze toch wel kwellende problematiek. Aanleiding tot deze vraagstelling zijn 'de nota Bourgeois' en 'de pastorale brief van bisschop De Kesel'. Zij veruitwendigen, verwoorden als het ware

wat er al lang en nu versneld zit aan te komen: beantwoordt de immense kerkelijke infrastructuur en de instandhouding ervan nog aan de maatschappelijke realiteit vandaag? Belangrijk is daarbij dat noch de minister, noch de bisschop ons van bovenaf een regeling willen opleggen. Zij vragen ons gelovigen wel binnen een redelijke, korte termijn een antwoord. Wat zijn we van zins? En we kunnen ze niet zomaar met een kluitje in het riet sturen. We kunnen onze kop niet (blijven) in het zand steken, alsof er niets aan de hand is. In traditionele landelijke gebieden als de onze – en dat is geen verwijt – hinken we al achter op de evolutie in de stedelijke gebieden waar de geloofsafval en/of de verminderde kerkbetrokkenheid zich massaal doorzet. We mogen niet de illusie hebben daar immuun voor te zijn. De pastorale ervaring spreekt dat alles behalve tegen.

Toch is deze problematiek verre van eenvoudig. Onze kerken zijn meer dan louter religieus erfgoed. In een plattelandsgemeente als Zonnebeke maken ze deel uit van de lokale identiteit,

van de dorpen zelf. Het zijn bakens in het landschap. Om het scherp te stellen, breek ze af en je creëert een impact van vijf plaatselijke 'grand zero's', trauma's niet alleen in de ruimte maar ook in de hoofden van de mensen. Of de kerken voor de eredienst aangewend worden of niet maakt financieel voor de gemeente niet veel uit. Als je opteert ze te behouden, moet je ze ook onderhouden. Anders verloedert dat patrimonium. In steden waar veel kerken staan, is het al wat makkelijker kerken te herbestemmen, zeker als ze niet geklasseerd zijn. In onze dorpen niet. Ze worden als collectief bezit ervaren. Het zijn ook plaatsen waar mensen kortstondig asiel kunnen vinden voor hun dagelijkse al dan niet zware beslommeringen. Een soort vrijplaats waar ze zich kunnen herpakken, moed verzamelen om verder te gaan, waar ze zich doordeweeks ritueel kunnen verbinden met wat hun te boven gaan. Men kan daar lacherig over doen maar zo'n sacrale ruimtes kunnen weldadig zijn. Het zijn onze Lourdes, Santiago de Compostella's binnen handbereik. Ze zijn van levensbelang.

Omdat – gelovig of niet – onze kerkgebouwen deel uitmaken van onze collectiviteit ligt het voor de hand ze ook in wederzijds respect en gastvrij collectief aan te wenden. In de eerste plaats natuurlijk voor de eredienst of gelijksoortige initiatieven. In zo'n gebouw doet men ook niet zomaar om het even wat. Het zijn plaatsen van diepe ernst waar ook schoonheid, goedheid, ingetogenheid en zingeving gedijen en waar banaliteit taboe is. Het zijn plaatsen die zich te weer stellen tegenover plat en gevoelloos materialisme. Plaatsen die liefde uitstralen en daarom ook plaatsen waar uitgebluste, zielloze kerkelijke gemeenschappen eigenlijk niet meer thuishoren. Harde woorden, jawel, maar op de een of andere manier moeten ze deze thuishaven ook waardig zijn. Het mag nooit zomaar een verworven recht zijjn. Ze moeten er hun geloof ook echt vieren, het moeten uitvalbasissen zijn voor allerlei diaconale initiatieven, het geloof moet er ook verdiept en geleerd worden. Het horen bronnen van spiritualiteit te zijn. En daar mangelt het zo dikwijls aan. Alles wordt op de duur zo vanzelfsprekend gevonden of verondersteld dat het krachtloos wordt en eigenlijk nog weinig voorstelt. Zo'n gemeenschappen hoeven niet noodzakelijk groot te zijn maar hun werking moet dan wel 'groots' zijn en eerbied afdwingen. Dan is er hoegenaamd geen probleem!

Soms wordt geopperd dat we professioneler en minder amateuristisch te werk moeten gaan. Natuurlijk moeten we het beste van ons zelf geven maar we moeten ook beseffen – en dat geldt voor gans het verenigingsleven – dat we nooit op kunnen tornen tegen professionals.

Dat is al lang gebleken. Onze kracht ligt echter in medemenselijkheid en vriendschap en daar komt uiteindelijk weinig 'glitter' en 'high tech' aan te pas, en al kunnen ze wel nuttig zijn, daar hangt het zelden of nooit van af.

Vandaar onze conclusie dat de toekomst van onze Kerk in ons kerkgebouw in hoge mate afhangt van de 'levende' stenen die wij vormen binnen de kerkgemeenschap.

Federatie binnenstebuiten

Een nieuwe moderator

Nieuwe weekendregeling vieringen

Eind juni namen we met een huldeviering in Passendale dankbaar afscheid van onze moderator-pastoor Lucien Vulsteke. Er werd meteen druk gespeculeerd over zijn opvolging. De Kerk heet al decennia in crisis te zijn – en dat is ook wel zo – maar er leefde hier blijkbaar nog wat. Genoeg voor het bisdom om toch maar op zoek te gaan naar een opvolger voor onze verdienstelijke parochieherder. Aanvankelijk zag het er best goed uit en waren er redelijke vooruitzichten. Iemand scheen interesse te hebben. Geduldig als altijd, nam priester Lucien tijdens de vakantie nog enkele maanden de honneurs waar, in afwachting van het 'verlossende' bericht uit Brugge.

Ondertussen deden allerlei geruchten de ronde in de goegemeente. Namen werden naar voor geschoven. Veel meer dan 'wishfull thinking' was dat niet.

Uiteindelijk zagen we – zoals verwacht – onze jonge hulppriester Mathias Parret vertrekken en bleek de kandidaat-opvolger na een lange bedenktijd niet toe te happen. Omdat het reservoir aan beschikbare priesters-in-functie heel klein is geworden, moest men uiteindelijk de handdoek in de ring werpen. Verder zoeken had niet veel zin meer. Er was al tijd genoeg verloren. We konden de werking niet verder op z'n beloop laten. Dus zullen we maar verder moeten zien te roeien met de riemen die we hebben. En al schept dat een zekere ontgoocheling, de wil, de verantwoordelijkheidszin en het enthousiasme is er. De afgelopen jaren hebben de vrijwilligers, de medewerkers, de priesters, de diaken elkaar stilaan beter leren kennen en waarderen. De koudwatervrees om over de grenzen van de parochies te werken, mag dan geleidelijk verdwenen zijn, toch bleef men in de federale stuurgroep eerder respectvol aan elkaars zijlijnen toekijken, zonder grondig te hervormen. Niet dat het aan visie ontbrak maar het volk moeten nog meewillen ook en dat is met een ouder wordend publiek niet evident. Veranderen is moeilijk en wekt weerstand, zeker op kerkelijk vlak. Niettemin is er op maatschappelijk vlak de laatste vijftig jaar ontzettend veel geëvolueerd en willens nillens aan 'de mensen' opgelegd op vlak van wetgeving en leefgewoonten.

We kunnen er evenwel niet meer onderuit, 'the point of no return' is overschreden. Er moet binnen de kerkelijke objectieven gehandeld worden. Een ervan is dat alleen priesters kunnen voorgaan in de eucharistieviering.

Momenteel zijn er nog twee benoemde pastoors in functie voor vijf parochies: E.H. Geert Roseeuw (42 j.) en E.H. Valeer Cools (82 j.). In theorie zijn zij pastoor in de ganse federatie maar feitelijk wordt priester Geert als nieuwe moderator nu pastoor in Passendale, Zonnebeke, Beselare en Geluveld. Priester Valeer blijft zich natuurlijk ten dienste stellen van de hele federatie maar dat beperkt zich in de praktijk in eerste instantie tot Zandvoorde. Voor priester Geert betekent dat hij in het weekend voorgaat in de eucharistieviering op vier parochies. Rekening houdend met redelijke uren en de tijd om zich veilig te verplaatsen kan hij er vier aan op een weekend.

Natuurlijk hebben we nog onze priesters-op-rust, maar die mogen we niet systematisch inschakelen en dat is maar goed ook. We moeten hun status respecteren en zoals vele gepensioneerden worden zij nog voor alles en wat gesolliciteerd. We zijn hen dankbaar als zij al eens kunnen depanneren als dat nodig is.

Met de federale stuurgroep hebben wij geopteerd in de huidige situatie om in elke parochie één eucharistieviering te laten doorgaan in het weekend. Dat betekent dat ze in Passendale en Zonnebeke van twee op één weekendviering komen. Na lang wikken en wegen en vele scenario's te hebben doorgenomen en getoetst, zijn we om dat mogelijk te maken in het belang van iedereen en op basis van een aantal criteria (geografische ligging, aantal huidige min of meer vaste kerkgangers, aansluitende activiteiten zoals catechese, spreiding van familiemissen, toekomstverwachtingen, beschikbaarheid, de huidige mogelijkheden van de voorgangers...) tot een compromis gekomen. We beseffen dat dat hier en daar tot ongenoegen kan leiden en dat er op het eerste zicht misschien ongerijmdheden in zitten. Maar het werkt, zeker als de kerkgangers ook enige soepelheid opbrengen en de grenzen van de voorgangers respectvol kunnen aanvaarden.

NIEUWE REGELING WEEKENDVIERINGEN

Zaterdag

16.45 u. Sint-Audomaruskerk Passendale

18.15 u. Sint-Margarethakerk Geluveld

Zondag

09.00 u. Sint-Bartholomeuskerk Zandvoorde

09.00 u. Sint-Martinuskerk Beselare

10.30 u. Onze-Lieve-Vrouwkerk Zonnebeke