Passietocht

Op Goede Vrijdag 30 maart om 20.00 u. ging de zevende editie in Ieper van start. Een regeneditie dit keer in de Sint-Pieters- en de Sint-Jacobskerk met een korte passage over de vestingen. Maar daarom niet minder mooi of ingetogen. Voor de vierde keer nam Mieke Vanheule (30) het kruis op. In het dagelijks leven is de Ieperse Jezus beleidsmedewerker in het Jan Ypermanziekenhuis en moeder van twee jonge kinderen.

Een vrouw in de rol van Jezus?

“We spelen geen toneel, hé. We willen niet zozeer qua uiterlijk een geloofwaardige figuur neerzetten. Dan had de organisatie een man met Palestijns uiterlijk nodig. Het gaat om het verhaal erachter. Dat proberen we door te trekken naar de samenleving vandaag. Hoe zouden mensen vandaag reageren op de veroordeling en kruisiging van Jezus? Hoe gaan zij om met hun twijfels en hoop?” verduidelijkt Mieke heel terecht.

Tijdens het gebeuren krijgen de deelnemers scènes uit het lijdensverhaal te zien en te horen. Er wordt samen gezongen en gebeden. Onderweg met fakkels krijgen ze ook vragen die tot nadenken stemmen. Onaangekondigd maar uiteraard niet onopgemerkt was de aanwezigheid van bisschop Lode Aerts. Samen met de vertegenwoordigers van de verschillende christelijke kerken in Ieper (katholieken, protestanten, anglicanen en de evangelische kerk) ging hij voor in de gebedsmomenten.

Een foto-impressie van dit bijzonder ontroerend evenement kun je hieronder bekijken en beluisteren op de tonen van een wondermooi gezongen Psalm 22 ‘God, mijn God, waarom helpt Gij mij niet?’

Priesterwijding

Alleen de liefde zal ons redden

Zondagnamiddag 30 april werd Ettien Leon ‘n Guessan (28) onder zeer ruime belangstelling door bisschop Lode Aerts tot priester gewijd.

Ettien is afkomstig uit Ivoorkust en legde een heel parcours af. Hij volgde zijn opleiding aan het Brugse Grootseminarie. Na jaren van studie, stage en innerlijke groei stond hij klaar om priester te worden. Hij koos als leuze voor zijn priesterwijding enkele woorden van paus Franciscus: ‘Alleen de liefde zal ons redden.’ Hij wil dan ook getuige zijn van deze liefde. En beschikbaar voor elke mens, wie die ook is. De grote aanwezigheid van KSA-leiders in de wijdingsviering was een levend bewijs van Ettiens aandacht voor jongeren.

In de homilie deed bisschop Lode Aerts een sterke oproep: Doe zoals Hij!

ezus wil onze pijn - en die is er - beluisteren. En soms is er ook wanhoop. Ook die wil Jezus aanhoren. Maar Jezus luistert niet alleen, aldus bisschop Lode. Hij spreekt ook bevrijdende woorden. Een priester heeft niet alleen de taak om te luisteren, maar ook om te spreken. Vooral om Gods Woord te spreken. Een hele opdracht voor de nieuwe priester.

De aanwezigheid van Ettiens familie, de vele vrienden en kennissen die in deze viering meebaden en vierden, maakten van het geheel een sterk gebeuren.

Bidden, denken en danken ...

en vooral tafelen. Priesters en diakens komen elke maand samen met hun deken in een zogenaamde pastorale conferentie. Op het programma staat dan een opgelegde gedachtenwisseling over een hot item, een brandpunt uit de pastoraal of het kerkelijk leven. Daarna volgt een gezellig samenzijn, een verbroedering in de beste zin van het woord. Beurtelijks ontvangt een gastheer z'n collega's. In januari is deken Roland Hemerijck aan zet. In één moeite ontvangt hij dan al zijn gemandateerde, pastorale medewerkers als een blijk van dank voor de inzet van het voorbije jaar en als een bemoediging voor het nieuwe jaar.

Dit jaar kwamen we samen op woensdag 11 januari in zaal 'Yperley' aan de Grote Markt in Ieper. Op het programma vooraf een gebedsviering in de nabijgelegen Sint-Jacobskerk, daarna jawel ... een gezellig samenzijn aan een rijkgevulde tafel, een verbroedering en ... een verzustering. Op zo'n samenkomst van priesters, diakens, religieuzen, pastorale werk(st)ers, parochie-assistenten, parochiale contactpersonen, team- en stuurgroepleden blijkt algauw dat de Kerk geen exclusieve mannenclub meer is, maar ook zeer gedragen wordt door vrouwen. Aan de basis zelf, zelfs meer dan ooit. Interessant en meer dan een verplicht nummertje is steevast de nieuwjaarstoespraak van de deken: een hart onder de riem van alle medewerkers maar ook een vat vol wetenswaardigheden en noem het maar een koortsopname over het doen (en laten), het potentieel, de voorbije en lopende projecten… Dit jaar gebeurde dat gefaseerd in drie delen. Op het einde van de gebedsdienst bij wijze van aperitief, voor het hoofdgerecht … en voor het dessert.

Cocktail van bidden, denken en danken

Arturo Sosa Abascal, de kersverse generaal van de Jezuïeten, zei bij zijn aantreden: “In deze tijd moeten we bidden en denken.” Onze paus Franciscus is tevens Jezuïet in hart en nieren en hij zegt niets minder dan dat, maar hij verbetert deze zinsnede en duidt ze als volgt: “In deze tijd van crisis moeten we bidden, denken en danken. Het respecteren van de ander gaat dikwijls met vergeving gepaard. Er is meer nodig dan passieve tolerantie. We moeten de multiculturele relaties echt beleven en voor leven. Onze wereld heeft vele kleuren en is een openbaring van God. God heeft niet één kleur. Laten we hen danken voor de variëteit want ze is een verrijking. God heeft voor zijn werk velen nodig van overal ter wereld.” Vandaag zijn we even samen met onze variëteit, van wie we zijn en wat we doen. In het brede spectrum van het pastorale veld heeft ieder zijn plaats. Laten we daarvoor dankbaar zijn en ook blijven. Daarom mag ik u uitnodigen op deze decanale bijeenkomst en hoop dat je geniet van dit samen-zijn.

Bewogen tijden

Van harte welkom, in naam van de vrijgestelden en mezelf, wil ik jullie een gelukkig en voorspoedig nieuwjaar wensen. Moge 2017 een jaar zijn waar uw gezondheid op punt blijft,

en waar al uw dierbaren en uzelf mogen genieten van alle mooie dingen van het leven. 2016 was toch wel een bewogen jaar. Oorlog, geweld, aanslagen, IS, Boko Haram en allerhande splintergroepen hebben veel en onnoembaar menselijk leed veroorzaakt. We leven duidelijk in een andere tijd. Nergens is men nog veilig. Ik durf het zoals sommigen nog geen Derde Wereldoorlog noemen maar het is er toch dichtbij. Het internet en de sociale media doen ons in een echt wespennest belanden. U zou onmiddellijk schrik hebben als een geestelijk gestoorde man de communie komt verstoren in de avondviering in de kathedraal. Vraag het maar even aan priester Mathias en diaken Christiaan …

Spring-in-het-veld

Maar daartegenover staan nog vele, goede, blijde dingen waar mensen oproepen tot vrede, denk maar aan de vele vredeswakes, de wekelijkse gebedsmomenten op vrijdagavond in de kathedraal en de vele herinneringsvieringen in het kader van 100 jaar Eerste Wereldoorlog.

Wij hopen dat ons bidden en vieren vrede mogen stichten.

Een aantal priesters, religieuzen en leken werden in het voorbije jaar gevierd voor al die jaren dat ze samen op stap waren, een jubileum van trouw, liefde, vriendschap en vertrouwen op God.

We moesten ons bisschop Jozef De Kesel afstaan aan het aartsbisdom Mechelen-Brussel. Hij werd recent nog benoemd tot kardinaal. In jullie aller naam hebben wij hem gefeliciteerd en er is een mooi kaartje teruggekomen. Na rijp beraad in Rome en lang wachten kregen we voor ons bisdom een nieuwe bisschop in de persoon van Lode Aerts. In de paar keren dat ik hem van nabij mocht ontmoeten … ja, het is volgens mij een spring-in-het-veld. En zeg maar Lode. Het is niet monseigneur. Het is heel gewoon.

Op donderdag 28 september 2017 komt hij ons decanaat bezoeken. voordien zal hij hier al een paar keer te zien zijn ter officiëlen titel. Ik denk maar aan de Bloedprocessie in Voormezele en de priesterwijding van Ettien Léon N’guessan die wij mogen meemaken. Hij is benoemd in ons decanaat, in de pastorale eenheid Onze-Lieve-Vrouw-van-Vrede. Hij is van Ivoorkust en heeft een hele weg tot hier afgelegd. Bedoeling is dat hij als transeunt diaken tot priester wordt gewijd in de kathedraal van Ieper op een nog te bepalen datum na Pasen. Nieuw is ook priester André Decocq, op rust in Huize Zonnelied. Ik vraag in het bijzonder jullie gebed voor priesters Fernand Cornelis en Antoon Petillion, die op vandaag beiden opgenomen zijn in het ziekenhuis.

Zinzorg en pastoraal thuis

Nieuw is ook Evelien Deketele. Deeltijds tewerkgesteld als pastoraal werkster in het Psychiatrisch Centrum Heilig Hart in Ieper, is zij nu ook verbonden als parochie-assistente

voor de decanaten Diksmuide-Veurne, Poperinge en Ieper, met een vaste stek in het decanaal

secretariaat in Ieper. Zij legt zo de link tussen psychisch kwetsbare mensen en de parochie. Eén op de vier mensen maken het vroeg of laat mee. Vaak zijn ze op zoek naar zin, spiritualiteit of pastorale zorg. Het kan hierbij gaan om mensen die reeds ondersteuning krijgen of kregen vanuit de geestelijke gezondheidszorg. Maar een deugddoende en vertrouwelijke babbel van vrijwilligers, die klaar staan om te luisteren kunnen heel ondersteunend zijn. Groepen als Welzijnsschakels, SAMANA (Ziekenzorg) kunnen hier een rol spelen. Aanmelden kan via mail zinzorgthuis@gmail.com of telefonisch 0476 75017013.

Een afspraak wordt gemaakt bij je thuis maar kan ook doorgaan in het secretariaat in Ieper.

Enkele initiatieven voor 2017

- Oecumenische dienst met de Anglicaanse, Orthodoxe, Protestantse en Katholieke Kerk

op zondag 22 januari om 18.00 u. in de Anglicaanse kerk

- Decanale avond Broederlijk Delen ‘Stortregen voor Burkina Faso’

op woensdag 22 februari om 19.30 u.

in het Auditorium van het TI Heilige Familie van Ieper.

-Vastenconferentie over de Barmhartigheid

op woensdag 25 februari 19.30 u.met prof. Roger Burggraeve.

- Vredeswake 'Waardig werk'

op zondag 5 maart om 15.00 u.in de Sint-Pauluskerk van Langemark.
- Jongerenavond
op vrijdag 17 maart om 19.30 u. in het Groot Seminarie Brugge

- Film t.v.v. Broederlijk Delen

op vrijdag 24 maart om 14.30 u. en 19.30 u.

in het auditorium van het PC Heilig Hart in Ieper

- Passietocht op de vesten

op vrijdag 14 april om 19.45 u.

vertrek in de Sint-Pieterskerk Ieperstraat

- Decanale vesperdienst roepingen

op zondag 7 mei om 15.00 u. in de sint-Pieterskerk, Ieper

- Vredeswake 'kinderen'

op zondag 21 mei om 15.00 u. in de Sint-Pauluskerk van Langemark.

- Heilig Bloedprocessie

op zondag 11 juni om 15.00 u. in Voormezele

- Eendagsbedevaart Banneux

op zondag 20 augustus,

inschrijven Stefaan Carpentier 0478 76 23 12

- Vredeswake 'Mensenrechten'

op zondag 5 november om 15.00 u.i n de Sint-Pauluskerk van Langemark.

Barmhartigheid is grote liefde

In de kapel van de Frezenberg, bij de zusters Karmelietessen in Vlamertinge, vinden vaak heel inspirerende conferenties plaats voor wie zich in het geloof wil verdiepen. Op woensdag 21 december had priester Geert Morlion, deken van Kortrijk, het over barmhartigheid.

Met het einde van het vorige kerkelijk jaar werd het bijzonder jubeljaar van de barmhartigheid afgesloten. Tijd voor iets anders dan maar, zou je denken? Eigenlijk niet, we kunnen er niet onderuit want de ze vormt precies de kern van ons geloof, God in essentie. Geloven dat

Zijn liefde aanwezig is in de wereld en sterker is dan de vele soorten kwaad waar de mens en de wereld onder gebukt gaan. Barmhartigheid is als de andere naam voor de liefde en maakt ze concreet. Als gelovige kun je dat wel beamen, maar is het niet vaak zo dat ‘ons’ rechtvaardigheidsgevoel het meestal haalt van ‘onze’ barmhartigheid. Een tweede kans zit er nog wel in, maar daar houdt het in de praktijk dikwijls mee op. Stel je voor dat we net zo met onze kinderen zouden omgaan. Een beetje bijbelkennis kan wonderen doen. Die vinden we terug in het EZRA (31), het tijdschrift van de Vlaamse Bijbelstichting.

Barmhartigheid heeft drie verschillende betekenissen in onze taal. Eerst en vooral als ‘(b)arm-hartigheid’ als letterlijke vertaling van het Latijnse woord ‘miseri-cordia’. Hart hebben voor armoede en miserie. Het is een niet vanzelfsprekende ‘milheid’ die niet algemeen menselijk is. Het zou rechtszekerheid ondergraven, vandaar dat zoveeel mogelijk handelingen in wetten en reglementen, procedures en protocollen worden gegoten. Maar dat geeft weinig blijk van mede-menselijkheid of van enig begrip voor menselijk falen. Barmhartigheid daarentegen deblokkeert situaties, overwint haat en wrok, lost wanhoop op en staat voor nieuwe levenskansen. Niet voor niets is het woord in de Semitische talen synoniem voor ‘moederschoot’, ‘baarmoeder’ als de wieg van het leven.

BARMHARTIGHEID IN HET OT

Het Oude Testament (OT) wordt vaak afgerekend – en niet geheel ten onrechte – op z’n ‘buitensporige wreedheid’. Zo schreef de hoofdredacteur van De Standaard in een redactioneel commentaar op 11.8.2014 “dat de daden van het zelfverklaarde kalifaat IS getuigen van ‘een oudtestamentische wreedheid’”. En eind 2015 kreeg de Bijbel heel wat media-aandacht naar aanleiding van Dimitri Verhulsts 'Bloedboek' waarin de Pentateuch wordt voorgesteld “als het getuigenis van een volk dat zich schuldig maakt aan volkerenmoord en zichzelf een ras van Übermenschen waant”. Er wordt gesproken over de vernietiging van andere volkeren. Het al dan niet onderhouden van de Tora wordt vaak (met de dood) bestraft. Een flink aantal profetische teksten willen het gewelddadige optreden van JHWH tegen het volk rechtvaardigen en hoeveel psalmen bidden God niet om de vernietiging van de vijanden? Is de God van het OT wel dezelfde als die van het Nieuwe Testament (NT)? Toch is het zo dat er minstens evenveel passages te vinden zijn in het OT die de barmhartigheid van God centraal stellen of de mensen oproepen om concreet barmhartig te zijn!

Liefde uit de onderbuik

Barmhartigheid (racham) is zoals eerder opgemerkt verwant aan baarmoeder (rechem). Het gaat om een moederlijke liefde die vertrekt vanuit de (onder)buik. Zo kunnen we zeggen dat barmhartigheid een vorm is van ‘onverdiende liefde die niet afhankelijk is van de respons van degene aan wie zij wordt betoond’. We kunnen hier denken aan de onverdiende liefde van ouders voor hun kinderen. Ze gaat vooraf aan elke vorm van wederkerigheid en ze wordt ook niet verdiend. Het kind ontvangt ze als een geschenk.

De barmhartigheid van mensen ...

Barmhartigheid gebeurt volgens heel wat Schriftteksten tussen mensen onderling. Altijd gaat het om mensen die in een ongelijkwaardige positie ten opzichte van elkaar staan. Jozef, bijvoorbeeld, onderkoning van Egypte, herkent zijn jongste broer Benjamin: “zijn barmhartigheid ten aanzien van zijn broer werd warm” of vrijer vertaald “zijn hart was geroerd” of “zijn gemoed schoot vol” (Gn 43,30). Vaak gaat het om negatieve situaties, waar sommigen schaamteloos hun machtspositie gebruiken. Nebukadnessar, de Babylonische heerser, bijvoorbeeld, “treft hen met de punt van zijn zwaard; hij heeft met hen geen medelijden, spaart hen niet en betoont geen barmhartigheid' (Jr 21,7) …

… maar toch vooral van God

ten opzichte van wie mensen zich per definitie in een ongelijkwaardige positie bevinden. We lezen teksten die klagen over het uitblijven van Zijn barmhartigheid. “omdat dit volk zonder begrip is, zal zijn maker het geen barmhartigheid betonen” ( Js 27,11). Dezelfde toon vinden we in JHWH's aanklacht tegen de overspelige vrouw van Hosea, symbool voor het volk dat andere goden is nagelopen: “ook aan haar kinderen zal ik geen barmhartigheid betonen”( Hos 2,21). Maar gewoonlijk haalt de barmhartigheid het toch, ook waar de Heer eerder gedreigd had. Zo legt het boek Jesaja, vooral in de latere stukken ervan, heel sterk de nadruk op JHWH's barmhartigheid: “een kort ogenblik heb ik je in de steek gelaten, maar met grote barmhartigheid zal ik je bijeenbrengen; in een vloed van toorn heb ik mijn aangezicht een ogenblik voor je verborgen, maar met eeuwige liefde zal ik je barmhartigheid betonen, spreekt je verlosser JHWH” (Js 54,7-8). De profetische boeken drukken het geloof uit dat Gods barmhartigheid uiteindelijk groter zal blijven dan zijn toorn.

Heel plastisch uitgedrukt vinden we in Exodus 34,6 een soort mini-geloofsbelijdenis; 'JHWH is een barmhartige en genadige God, lang van neusvleugels en overvloedig in liefde en trouw'. Gewoonlijk wordt vertaald met ‘lankmoedig’ maar die ‘lange neusvleugels’ zijn van iemand die zich niet gauw laat kwaad maken. De beste vertaling lijkt dan ‘geduldig’. Deze geloofsbelijdenis vinden we bij Mozes aan het eind van het verhaal van het gouden stierkalf.

Psalm 103 gaat helemaal over Gods barmhartigheid: zijn barmhartige liefde wordt vergeleken met die van een vader voor zijn kinderen: “zoals een vader barmhartigheid betoont aan zijn kinderen, zo betoont JHWH barmhartigheid aan wie hem vrezen” (psalm 103,13)

Een barmhartige én rechtvaardige God?

God heeft twee grote eigenschappen. Hij is barmhartig én rechtvaardig. Hoe kunnen we die beide kenmerken samen houden? Heel veel teksten uit het OT zijn gebaseerd op het 'vergeldingsprincipe' (wie goed doet, goed ontmoet; kwaad schaadt) maar in de jongere boeken (bijv. Wijsheid) wordt dit in vraag gesteld. Het beeld van God in Israël is geleidelijk opgeschoven in de richting van een meer barmhartige God, ten koste van een absoluut rechtvaardige God. Het geloof in Gods rechtvaardigheid werd niet opgegeven, maar werd door de nadruk op Gods barmhartigheid in een breder perspectief geplaatst. Ze weegt uiteindelijk zwaarder dan zijn verlangen om mensen de rekening te presenteren voor hun daden.

Een rechtvaardige God die barmhartigheid verlangt

Wie echt gelooft in God, leert Hem ruimer dan rationeel kennen. Dat wordt concreet en duidelijk in een houding van liefde en solidariteit ten aanzien van medemensen. “Liefde verlang ik, geen slachtoffer, en kennis van God meer dan brandoffers”(Hos 6,6). God staat aan de zijde van de zwakkeren, en zo gaan barmhartigheid en rechtvaardigheid hand in hand: zonder barmhartigheid ten aanzien van de armen kan van een rechtvaardige samenleving geen sprake zijn. Die verbinding tussen gerechtigheid en barmhartigheid zindert door in de profetische traditie: “Spreek eerlijk recht, bewijs elkaar liefde en barmhartigheid; verdruk geen weduwe of wees, geen vreemdeling of arme, en beraam geen kwaad tegen elkaar”(Zach 7,9-10)

We kunnen dus niet zeggen dat het OT harder en gewelddadiger is dan het NT en nauwelijks ruimte bevat voor barmhartigheid. Er wordt regelmatig verteld van geweld dat mensen elkaar kunnen aandoen maar er zijn ook veel teksten die beschrijven wat mensen op hun best kunnen doen.

BARMHARTIGHEID IN HET NT

Vraag een christen om een voorbeeld van barmhartigheid in het NT, dan is de kans groot dat de parabel van de barmhartige Samaritaan (Lc 10,25-37) wordt genoemd. Geheel terecht overigens! Want in deze parabel komen verschillende aspecten van hoe het NT omgaat met het woord ‘barmhartigheid’ samen. En meer nog, de parabel schildert op een onnavolgbare manier hoe barmhartigheid concreet wordt in het dagelijkse, christelijke leven.

Paulus over barmhartigheid

In zijn brieven wordt barmhartigheid enerzijds verbonden met God die in volle vrijheid zijn barmhartigheid getoond heeft in Jezus: 'het hangt dus niet af van de wil of de inspanning van de mens, maar van Gods ontferming' (Rom 9:16.18). Het gaat dus om de relatie tussen rechtvaardigheid en barmhartigheid bij God! “Maar toen de goedheid en mensenliefde van God onze redder is verschenen, heeft Hij ons gered, niet omdat wij iets gedaan zouden hebben dat ons kan rechtvaardigen maar alleen omdat Hij barmhartig is.” (Tit 3:4-5). En Jacobus verduidelijkt nog: “Onbarmhartig zal het oordeel zijn voor hem die geen barmhartigheid heeft bewezen, maar de barmhartigheid triomfeert over het oordeel.” (Jakobus 2:13).

Gods barmhartigheid is anderzijds het voorbeeld voor barmhartigheid tussen de mensen.

In de Romeinenbrief schetst Paulus de doorwerking van Gods barmhartigheid: ze is een gave van de Geest.' ... “Wie iets heeft uit te delen, moet het zonder bijbedoelingen wegschenken. Als u leiding geeft, doe het met ijver, als u barmhartigheid bewijst, doe het blijmoedig” (Rom 12:8). Als je in de barmhartigheid van God leeft, dan is dat dus te merken aan de belangeloosheid waarmee je taken opneemt en met mensen omgaat.

Onverschil met de Farizeeën

Ook in de evangelies gaat het vaak om de barmhartigheid van het OT. Hoe vaak lokken de Farizeeën niet een discussie uit met Jezus en hoe dikwijls probeert Jezus hen niet te leren dat “God barmhartigheid wil en geen offers”(Mt 9:13 en 12:7). Voor Jezus kan je niet op een correcte manier offeren aan God als je niet ook barmhartig bent jegens mensen. Jezus leeft zelf zo! Het is zelfs zo dat je barmhartigheid in belang voorgaat op je ‘in orde zijn’ Het kan daarom toegestaan zijn om de sabbat te overtreden en iemand uit de nood te helpen (Mt 12:9-14: de man met de verschrompelde hand). Er is nog een andere vindplaats van barmhartigheid bij Jezus: “wee u, schriftgeleerden en Farizeeën, schijnheiligen; u draagt een tiende af van munt, anijs en komijn, maar wat het zwaarst weegt in de wet verwaarloost u: recht, barmhartigheid en trouw! Het ene moet u doen, maar het andere niet laten” (Mt 23:23).

Een sleutel van Jezus' woorden en daden

Het publieke optreden van Jezus is een sterke uiting van Gods barmhartigheid. Dit is nog het duidelijkst in de wonderverhalen. Hoe vaak roept iemand naar Jezus ‘wees barmhartig’? Dikwijls spreken ze Jezus aan als ‘zoon van David’ wat de link met de goddelijke barmhartigheid onderstreept. Zelfs de kruisdood van Jezus wordt er ook nauw aan verbonden.

“Door zijn grote liefde voor ons heeft God, die rijk is aan barmhartigheid, ons die dood waren door onze overtredingen, met Christus ten leven gewekt. Aan zijn genade dankt gij uw redding. Hij heeft ons samen met Hem laten opstaan en laten zetelen in de hemelse regionen, in Christus Jezus” (Ef 2:4-6).

De barmhartige Vader in de parabels

Jezus spreekt nooit over zichzelf als de barmhartige. Hij verwijst altijd naar de barmhartige Vader: “Wees barmhartig zoals jullie Vader barmhartig is” (Lc 6:36) Ook in de zaligsprekingen komt barmhartigheid voor (Mt 5:7). Van Lucas erven we enkele unieke parabels waar de ethische oproep om barmhartig te zijn zoals de Vader, nadrukkelijk in voorkomt. Het verloren schaap en de verloren drachme en de verloren zoon. De logica van de barmhartigheid gaat voor op de nuttige rechtvaardigheid: ook al blijven 99 van de 100 schapen op het rechte pad of heb je nog altijd 9 van je 10 drachmen in de hand, dan nog ga je echt op zoek - uit barmhartigheid. De vader schikt zich niet zozeer naar de regels van de rechtvaardigheid. Hij maakt van barmhartigheid een prioriteit. Eerder een feest voor de teruggekeerde jongste zoon dan ‘erkenning’ van de oudste ‘die altijd in orde is’. Deze vader is ‘barmhartig zoals de Vader’. Op deze manier krijgt de dagelijkse doening een verrassende wending. De parabels brengen ons tot nieuw handelen, ‘zoals de Vader’.

Gods barmhartigheid heeft vele gezichten! Eén van de gezichten is Jezus zelf. Hij handelt rechtvaardig op de wijze van de Vader zelf! Maar ook de hoofdfiguren in bepaalde parabels inspireren: de herder, de vrouw met de drachmen, de vader van de twee zonen, de Samaritaan ‘die barmhartigheid heeft bewezen’. Jezus nodigt uit om op een radicaal nieuwe wijze naaste te worden van mensen, ook over ‘etnische’ grenzen heen, voorbij de strikte rechtvaardigheid.

Volgende afspraak in de Karmel op woensdag 15 februari 20.15 u. met Christine Bruggeman (ex-Beselare) over ‘Kwetsbaar worden en juist dan een spirituele weg inslaan ...’

Een gezegend jaar

Priesters en diakens komen elke maand samen met hun deken in een zogenaamde pastorale conferentie. Op het programma staat dan een opgelegde gedachtenwisseling over een hot item, een brandpunt uit de pastoraal of het kerkelijk leven. Daarna volgt een gezellig samenzijn, een verbroedering in de beste zin van het woord. 

Beurtelijks ontvangt een gastheer z'n collega's. In januari is de deken Roland Hemerijck aan zet. In één moeite ontvangt hij dan al zijn gemandateerde, pastorale medewerkers als een blijk van dank voor de inzet van het voorbije jaar en als een bemoediging voor het nieuwe jaar. Dit jaar kwamen we samen op woensdag 13 januari in zaal 'De Lissewal' in Elverdinge. Op het programma vooraf een gebedsviering in de mooi gerestaureerde Sint-Petrus-en-Pauluskerk, daarna jawel ... een gezellig samenzijn aan een rijkgevulde tafel, een verbroedering en ... een verzustering. Op zo'n samenkomst van priesters, diakens, religieuzen, pastorale werk(st)ers, parochie-assistenten, team- en stuurgroepleden blijkt algauw dat de Kerk geen exclusieve mannenclub meer is maar ook zeer gedragen wordt door vrouwen. Aan de basis zelf, zelfs meer dan ooit. Interessant en meer dan een verplicht nummertje is steevast de nieuwjaarstoespraak van de deken: een hart onder de riem van alle medewerkers maar ook een vat vol wetenswaardigheden en noem het maar een koortsopname over het doen (en laten), het potentieel, de voorbije en lopende projecten…

Een gevoel van onbehagen

Maatschappelijk blijft ook na 2015 met z'n brutale aanslagen de terreurdreiging een constante domper op ons gemoed. Verder wekt de niet aflatende vluchtelingenstroom onrust en baart zorgen. Op kerkelijk vlak – en niet het minst in ons bisdom – dragen we nog altijd dragen wij de zichtbare littekens van wat nu al ruim vijf jaar geleden hier is gebeurd. De taal en de perceptie van de man in de straat naar de Kerk en kerkmensen toe, priesters en religieuzen is er niet echt op verbeterd. En dat is lastig werken voor al wie nog enigszins kerkbetrokken is. De katholieke moraal en religie in het algemeen zijn erg controversieel. Er is de instroom van de Islam in het Westen en nogal wat mensen hebben daar behoorlijk moeite mee. In een een recent kerstinterview in de krant 'het Belang van Limburg' blijven de woorden van monseigneur Jozef De Kesel, onze eigenste tot aartsbisschop benoemde bisschop, rond abortus en euthanasie nazinderen. Er was ook de vraag om de ramadan niet te laten samenvallen met de examenperiode. Het naast en door elkaar leven van verschillende religies en levensbeschouwingen is complex brengt heel wat spanningen en wrijvingen teweeg.

en hoop en dankbaarheid

Maar niet alleen in het onderwijs of in de zorgsector waar onze aartsbisschop op zinspeelde beweegt er veel. Ook in ons decanaat. Er gebeurt nogal al wat. En we mogen in de kerk toch af en toe fier zijn als wat we doen gezien mag worden. Er is heel wat activiteit die echt de moeite waard is: vredeswakes, welzijnsschakels, pastorale eenheden staan in de steigers of zijn reeds in werking, verzorgde liturgie, doopsels worden meer en meer intens voorbereid, vormsels en eerste communie zijn up-to-date. Het principe is 'de Zaaier zaait en hier en daar bloeit er iets op en draagt het wel wat vrucht. Daarom mag ik jullie danken en daarom heb ik jullie hier uitgenodigd voor deze feestmaaltijd in de Lissewal in naam van de bisschoppelijke gedelegeerden, de vicarissen en de begeleiders van het CCV. Ik dank jullie ook in mijn persoonlijke naam voor alles wat jullie in de pastoraal in onze dekenij Betekenen. Moge 2016 voor alles een gezegend jaar zijn. Aldus deken Roland Hemerijck.

Weetjes

Wist je dat ons bisdom nog altijd een 500-tal priesters kent. Hun gemiddelde leeftijd is inmiddels al opgelopen tot 71 jaar. In het voorbije jaar waren er 34 overlijdens. Er zijn nog 309 priesters in actieve dienst, waarvan er 137 actief zijn in de parochiepastoraal. De gemiddelde leeftijd daar is 64 jaar. Momenteel zijn er 91 diakens. Gemiddeld zijn ze 60 jaar oud. 2 onder hen zijn in 2015 gestorven. Verder zijn er nog 90 parochie-assistenten actief en altijd zowat 1430 vrouwelijke religieuzen. Hun gemiddelde leeftijd lijkt een zorgvuldig bewaard geheim. Hoe zou het trouwens zitten met de gemiddelde leeftijd van onze nog praktiserende kerkgangers? De vergrijzing is dus veel meer dan een probleem van de clerus alleen. In de ogen van nogal wat buitenstaanders worden we beoefenaars van 'oude ambachten'.

Enkele initiatieven voor 2016

- Oecumenische dienst met de Anglicaanse, Orthodoxe, Protestantse en Katholieke Kerk

op zondag 24 januari 18.00 u. in de Protestantse kerk van Ieper in de Beluikstraat.

- Decanale avond Broederlijk Delen “Met een leven speel je niet”

op woensdag 3 februari 19.30 u. in het Auditorium van het TI Heilige Familie van Ieper.

- Vastenconferentie over de Barmhartigheid

op woensdag 25 februari 19.30 u. met prof. Roger Burggraeve.

- Vredeswake 'Vrouwenkracht'

op zondag 28 februari 15.00 u. in de Sint-Pauluskerk van Langemark.
- De Passie
op zaterdag 19 maart om 20.00 u. Grote Markt, Ieper

- Vredeswake 'Vrede in Gods naam'

op zondag 29 mei 15.00 u. in de Sint-Pauluskerk van Langemark.

- Decanale Lourdesbedevaart

van vrijdag 15 juli tot en met 21 juli

- Eendagsbedevaart Banneux

op zondag 21 augustus, inschrijven Stefaan Carpentier 0478 76 23 12

- Vredeswake 'Vluchtroute Vrede'

op zondag 6 november 15.00 u. in de Sint-Pauluskerk van Langemark.

Wij gedenken dankbaar ...

Priesters en diakens komen elke maand samen met hun deken in een zogenaamde pastorale conferentie. Op het programma staat dan een opgelegde gedachtenwisseling over een hot item, een brandpunt uit de pastoraal of het kerkelijk leven. Daarna volgt een gezellig samenzijn, een verbroedering in de beste zin van het woord. Beurtelijks ontvangt een gastheer z'n collega's. In januari is de deken Roland Hemerijck (foto 2) aan zet. In één moeite ontvangt hij dan al zijn pastorale medewerkers als een blijk van dank voor de inzet van het voorbije jaar en als een bemoediging voor het nieuwe jaar. Dit jaar kwamen we samen op 14 januari in de vernieuwde 'Sint-Maartenskring' in Ieper. Op het programma vooraf een gebedsviering in de kathedraal (foto 1), daarna jawel ... een gezellig samenzijn aan een rijkgevulde tafel, een verbroedering en ... een verzustering. Op zo'n samenkomst van priesters, diakens, religieuzen, pastorale werk(st)ers, parochie-assistenten, team- en stuurgroepleden blijkt algauw dat de Kerk geen exclusieve mannenclub meer is maar ook zeer gedragen wordt door vrouwen. Aan de basis zelf, zelfs meer dan ooit. Interessant en meer dan een verplicht nummertje is steevast de nieuwjaarstoespraak van de deken: een hart onder de riem van alle medewerkers maar ook een vat vol wetenswaardigheden over het doen (en laten), het potentieel, de voorbije en lopende projecten.

Een nieuw jaar brengt ons toekomst al was 2014 ook niet zo min, al was het voor de plaatselijke Kerk in ons bisdom niet allemaal rozegeur en maneschijn. Zeker niet voor onze bisschop en het beleid in de Heilige Geeststraat. Het was bij momenten kommer en kwel. Op de nieuwjaarsbijeenkomst van de dekens in het bisdom was het inleidend woord van monseigneur De Kesel een beetje in mineur. Wat ook te begrijpen is maar we treuren niet want het werkveld ter plaatse vraagt van ons wat optimisme en enthousiasme voor de zaak. En dat hebben we ook. Er gebeuren in de dekenij Ieper veel goeie dingen op pastoraal vlak: de caritas en de zorg in het Jan Ypermanziekenhuis, de vele Woon- en Zorgcentra, in het onderwijs en de parochies ... waarvoor dank. Dankbaarheid was ook de toon van onze bisschop in z'n toespraak voor de steun van zovelen. In deze moeilijke periode was het niet eenvoudig, noch voor hem noch voor de vicarissen, om alle zorgen te dragen.

Wat bracht ons 2014?

We namen afscheid van pater Paul Catry als almoezenier van het WZC Sint-Jozef in Zonnebeke. Hij trok zich terug in de gemeenschap van rustende Scheutisten in Rumbeke. Als gewezen missionaris had hij een nuchtere, realistische kijk op de dingen van het leven. In zijn plaats verwelkomen wij pater Eric Duhamel (foto 3). In Ieper namen we afscheid van priester Igor de Bliquy (foto 4), die een prachtige benoeming kreeg als pastoor-moderator in Heuvelland. We moeten hier nu verder roeien zonder hem. Pater Gaby Demeulenaere kreeg per 1 december van justitie eervol pensioen als almoezenier in het gevangeniswezen. Hij is bereid zich verder in te zetten in de dekenij. Zijn opvolging in Ieper is verzekerd door diaken Jean-Marie Eggermont uit Lauwe. Ook zuster Mieke Kerckhof kreeg eervol ontslag als pastoraal werkster in het Jan Ypermanziekenhuis. Eva Albrecht is haar opvolgster. Wij namen ook afscheid van de zusters van Immaculata, de Lamotjes, een mooi moment en ook dankbaar voor alles wat de zusters deden in onze scholen. Zo was er ook zuster Reinhart die heel wat taken opnam in de pastoraal. Straks nemen we ook afscheid van de zusters van Sint-Jozef op de Meenseweg te Ieper. We mochten ook zien en meemaken hoe Bart Lefever diaken werd gewijd. Hij krijgt zijn benoeming in het project 'Tralies uit de weg' dat wil werken aan de wederzijdse verbondenheid tussen de christelijke gemeenschap binnen en buiten de muren van gevangenissen. Daarnaast wordt hij medeverantwoordelijke voor de pastoraal van de federatie Zalige Margaretha van Ieper. We herdenken ook dankbaar pater Edward Declerck, die de voorbije jaren de pastoraal van de Sint-Albertusdevotie verzorgde in de kathedraal, die overleden is.

Enkele initiatieven voor 2015

- Oecumenische dienst met de Anglicaanse, Orthodoxe, Protestantse en Katholieke Kerk

op zondag 25 januari 18.00 u. in de Anglicaanse kerk van Ieper.

- Decanale avond Broederlijk Delen “Marco is boer en wil dat blijven”

op woensdag 4 februari 19.30 u. in het Auditorium van het TI Heilige Familie van Ieper.

- Vredeswake 'Armoede'

op zondag 1 maart 15.00 u. in de Sint-Pauluskerk van Langemark.

- Vastenconferentie

op woensdag 18 maart 19.30 u. in de kapel van de Frezenberg (Vlamertinge).

- Vredeswake 'Zorg voor anderen'

op zondag 31 mei 15.00 u. in de Sint-Pauluskerk van Langemark.

- Eendagsbedevaart Banneux

op zondag 22 augustus, inschrijven Stefaan Carpentier 0478 76 23 12

- Vredeswake 'Verzoening'
op zondag 8 november 15.00 u. in de Sint-Pauluskerk van Langemark.

Pax et bonum

De jaarlijkse decanale bijeenkomst in de nieuwjaarsmaand is uitgegroeid tot een dankfeest voor alle vrijgestelde en vrijwillige, gemandateerde medewerkers en hun partners van het decanaat Ieper: priesters, diakens, pastorale werkers, leden van de parochiale teams en federale stuurgroepen. Een tachtigtal genodigden uit Groot Ieper-Langemark-Zonnebeke waren op woensdagmiddag 15 januari graag present in het stemmige kerkje van Sint-Juliaan voor een gebedsdienst met een sterk geactualiseerde bijbelse inslag, voorgegaan door priester Bart Demuynck. Aansluitend was er in OC De Hazebrug een fel gesmaakte feestmaaltijd. In zijn nieuwjaarsrede weet Deken Roland Hemeryck als een goede herder met raad en daad zijn kudde langs vele wolfsklemmen en schietijzers te gidsen.

Nog een woordje misschien voor wij gaan klinken op het nieuwe jaar. Alvast een zalig nieuwjaar. 'Pax et bonum'. Vrede is verzoend zijn met zichzelf en met de situatie van vandaag.

Ook met de situatie van de Kerk, middenin alle moeilijkheden. We mogen dankbaar zijn dat we leven, dankbaar voor de mensen ons gegeven, dankbaar voor de taak die we gekregen hebben. We leven eigenlijk in een boeiende tijd maar ook in een tijd die niet zo comfortabel is voor de Kerk in West-Europa en in Vlaanderen in het bijzonder, getekend als we zijn door een eigen problematiek. Zo is er een bijvoorbeeld een duidelijk verschil met de situatie in de Franse bisdommen. Die zijn weliswaar kleiner maar daar beseft men veel meer dan hier dat we niet meer leven in een christelijke samenleving. Men realiseert er zich onbevangen dat de samenleving het christendom niet meer omarmt, laat staan haar boodschap nog begrijpt. Maar zijn we nog altijd bezig met het collectief verwerken van een verleden dat ons een organisatiemodel en een patrimonium naliet dat vandaag nog moeilijk te beheren en nauwelijks nog te bemensen valt. Dat speelt parten in heel concrete kerkdossiers. We leven nog teveel tussen twee werelden, vallen als het ware tussen twee stoelen. Dat is verre van gemakkelijk. Er zijn tal van moeilijkheden. Zo is er het voorbeeld van de op te richten pastorale eenheden. Dat is een belangrijk project, een vehikel om de toekomst in te gaan. Maar we merken duidelijk dat we dit best geleidelijk realiseren. We kunnen niet overal, meteen en tezelfdertijd pastoraal eenheden creeëren. We kunnen dit niet forceren. We moeten met zoveel rekening houden en dat vraagt veel energie. Het aantal beschikbare priesters bij ons wordt kleiner en dat laat zich voelen in een overgangstijd waar mensen vanuit een gekend verleden nog veel verwachtingen koesteren. Er zijn vandaag ook veel meer spanningen in de kerk, niet in het minst op theologisch vlak. Hoe ga je daar als verantwoordelijke, als medewerker in de pastoraal mee om? Het is niet eenvoudig om de Kerk in het midden te houden. Het is ook pijnlijk te moeten vaststellen dat niet iedereen even goed lijkt te functioneren. Begeleiding, functioneringsgesprekken, blijven motiveren is nodig maar niet altijd eenvoudig. We moeten nu eenmaal roeien met de riemen die we hebben. In ieder kerkdossier moeten we verder goed rekening houden met de situatie ter plaatse. Als de gemeentelijke overheden nog niet meteen neigen tot al te drastische maatregelen wil dat niet zeggen dat ze niet veeleisend zijn. De onderhandelingen lopen soms niet vlot. We moeten loyaal zijn maar het zou niet goed zijn dat kerken plots in grote getale gaan verdwijnen. Een kerkgebouw wijst op de aanwezigheid van een christelijke gemeenschap in de samenleving. Ook voor een seculiere maatschappij is het belangrijk dat er nog christenen zijn. We mogen ons niet zomaar terugtrekken uit het maatschappelijk gebeuren. Als mede-verantwoordelijken voor mens en samenleving moeten de problematiek samen dragen. En er zijn nog andere dossiers die bij gelegenheid weer op de agenda kunnen komen. De financiering van de Kerk(en) in zijn geheel zelf, de bedienaars van de eredienst, priesters, diakens, parochie-assistenten, pastorale werkers, kosters … De verkondiging van het evangelie in deze wereld blijft van cruciaal belang. Terugtrekken is geen optie, we dienen missionair aanwezig te zijn. We moeten daarbij uitgaan van de huidige, reële situatie. De grondvraag vandaag luidt: Wat betekent christen-zijn in een seculiere samenleving? Het geloof aanpassen, zonder gevolg blijvend water bij de wijn doen, of het geloof opnieuw gaan initiëren en voorstellen? In Vlaanderen heerst daarover nog geen eenduidige consensus.

Tot slot nog wat goede raad. Zorg goed voor jullie gezondheid naar lichaam en ziel. Steun elkaar en wees bereikbaar. Bewaar ondanks alles het vertrouwen. Neem daarbij een voorbeeld aan onze Paus Franciscus. Vrede en alle goeds, pax et bonum. Dank je voor alles wat je doet!

Uit de decanale kalender voor 2014 geven we jullie nog graag enkele bijzondere initiatieven en gebeurtenissen mee:

Maandag 10 maart:

Recollectie door Abt Manu Van Hecke in de abdij Sint-Sixtus, West-Vleteren.

Zondag 26 oktober om 15.00 u.

Diakenwijding van Bart Lefever, echtgenoot van Katrien De Muijnck in de kathedraal te Ieper.

Zaterdag 1 november om 11.00 u.:

Eurovisiemis vanuit de kathedraal te Ieper.

Zondag 9 november om 15.00 u.

Vredeswake in de Sint-Pauluskerk te Langemark.